Lekcje Polskiego

[I G] Średniowiecze w I G - część 1. Karta pracy

2012-01-22T13:24:00.000+01:00

Wszystkim zapominalskim przypominam o konieczności oddania na jutro karty pracy z wybraną postacią z Krzyżaków. Jak? Po co? Dlaczego? Poniżej kopia pierwszej części rozdawanej Wam kary z pracą domową.

Praca ma na celu utrwalenie – poprzez samodzielne, twórczedziałanie – informacji związanych z lekturą KrzyżacyHenryka Sienkiewicza oraz wiadomości o średniowieczu.

Etap I –Przygotowanie (5 p.)

Każdy uczeń przedstawia wformie pracy pisemnej projekt stroju dowolnej postaci z Krzyżaków, w którą zamierza się wcielić.Praca powinna zawierać również opis postaci. Przykład:

Kartę (formatA4) oddajemy 23 stycznia.

Powodzenia! Mam nadzieję, że jutro ujrzę prace wszystkich uczniów na swoim biurku!

Moda średniowieczna - linki, które mogą się przydać

2012-01-16T21:50:00.000+01:00

Niektórzy już dziś otrzymali ode mnie kartki z dokładną rozpiską dotyczącą pracy domowej. Tak, już po feriach prezentujemy się jako postaci z Krzyżaków! (Hurrra!!!)

Poniżej znajdziecie kilka linków do stron osób zajmujących się rekonstrukcją ubioru. Nie chodzi o zszywanie nowych ubrań ze starych, ale o szycie w dzisiejszych czasach ubiorów dawnych. Z różnych epok. Nas, przypominam, interesuje średniowiecze, a konkretnie - przełom XIV i XV wieku.

Kiedy obejrzycie zdjęcia, przekonacie się, że nie wszystkie stroje średniowieczne są niewygodne, krępujące ruchy czy brzydkie (takie stwierdzenia pojawiały się w Waszych wypracowaniach). Mogą być też piękne i całkiem komfortowe, choć - tu muszę Wam przyznać rację - obecnie raczej niepraktyczne.

Sew-mill. Stroje średniowieczne dla pana i pani ;) http://www.sew-mill.com/index2.php?lg=pl&m=3

Medieval Market - od czapki po namiot http://www.medieval-market.com/pl/

Krawiectwo artystyczne http://www.asdesign.com.pl/sredniowiecze.htm

Prosta i piękna suknia damska http://www.strojezpasja.pl/2011/10/suknia-damska-z-xv-wieku/

Galeria zdjęć z Warszawskiego Turnieju Rycerskiego. Warto się przyjrzeć, jest duża różnorodność ubiorów! http://kajani.pl/tur-waw2010.html

I jeszcze trzy suknie średniowieczne:

Na zakończenie, jako ciekawostka - krótki filmik-prezentacja historii ubiorów od starożytności po początek XX wieku:

[I G] Wypracowanie klasowe

2012-01-12T00:07:00.000+01:00

Już za chwilę, za minutkę, bo w piątek - czeka nas pierwsze w tym roku wypracowanie klasowe! Dla tych, którzy jeszcze nie pamiętają zasad dotyczących tej pracy, małe przypomnienie.

Wypracowanie dotyczyć będzie powieści Krzyżacy.
Będą trzy tematy. Uczeń wybiera jeden.
Choć tematy poznacie dopiero w piątek, ujawniłam formy. Będą to list, opowiadanie i charakterystyka.
Piszemy dwie godziny lekcyjne, bez przerwy.
Podczas pisania będzie można korzystać z własnych notatek zamieszczonych we własnym zeszycie. Jednak każda próba spisania z zeszytu gotowej, przepisanej skądś ręcznie pracy, będzie surowo karana!

Życzę powodzenia w przygotowaniach do pracy! Proszę w domu przypomnieć sobie formę listu.

WŁASNE NOTATKI TO NIE GOTOWE, SPISANE ZE ŚCIĄG PRACE!

[II G] Tematy prac dodatkowych

2012-01-09T21:10:00.000+01:00

Tematy, powitane przez niektórych okrzykiem "Co to ma być!?"

Termin (nieprzekraczalny) oddania zadań: 17 stycznia 2012

A. Wykonaj plakat na jeden z poniższych tematów (max. 5 p. dodatkowych)

1. Juliusz Słowacki – życie i twórczość

2. Alina i Balladyna – dwie siostry, dwa różne charaktery (plakat z cytatami ukazującymi kontrast między bohaterkami)

3. Adam Mickiewicz – życie i twórczość

4. Aleksander Fredro – życie i twórczość

5. Komizm postaci, sytuacji, językowy w Zemście Aleksandra Fredry

Sposób wykonania plakatu:

· treść powinna być umieszczona na brystolu w formacie A0 lub A1,

· plakat = słowa + materiał ikonograficzny! Pamiętaj, że nie możesz na nim umieść zbyt wiele słów, szczególnie w formie notatki ciągłej – i tak nikt tego wtedy nie przeczyta,

· informacje, które umieszczasz na plakacie, muszą być prawdziwe,

· jeśli plakat dotyczy konkretnego utworu literackiego – podając przykłady, cytuj utwór!

· zadbaj o estetykę wykonania,

· pamiętaj, że to Twoja praca – nie siostry, mamy, babci czy psa. Wykonaj ją samodzielnie!

B. Prace pisemne (5 p.)

1. Wzorując się na bajkach Ignacego Krasickiego zamieszczonych w podręczniku, napisz własną bajkę – wierszem lub prozą.

2. Wzorując się na balladzie Adama Mickiewicza zamieszczonej w podręczniku, napisz własną balladę – koniecznie wierszem.

C. Przygotuj recytację utworu poetyckiego (co najmniej trzy strofy) lub fragmentu prozy (co najmniej piętnaście zdań). (5 p.)

Wykorzystana w poście ilustracja Michała E. Andriollego do Ballad i romansów Adama Mickiewicza (konkretnie do ballady To lubię) pochodzi ze strony http://archiwumallegro.pl/mickiewicz_ballady_i_romanse_z_ilustracyami_1891-533569635.html.

[II G] Tematy długoterminowych prac domowych - wypracowania i słuchowisko/inscenizacja

2012-01-09T20:40:00.001+01:00

Terminy złożenia prac: 19 stycznia, 16 lutego. Kolejność składania prac – dowolna. Nie ma jednak możliwość nie oddania żadnej z prac w pierwszym terminie. Za przekroczenie terminów – punkty ujemne (zgodnie z regulaminem oceniania).

Prace pisemne (10 p.)

Obowiązkowa – jedna praca. Uczeń wybiera temat wedle swoich własnych upodobań.

1. Zabita przez własną siostrę. Napisz sprawozdanie z przebiegu morderstwa Aliny. Możesz je napisać z perspektywy anonimowego obserwatora lub któregoś z bohaterów dramatu (zastosuj wtedy narrację trzecioosobową). Możesz też wcielić się w Alinę (zastosuj narrację pierwszoosobową).

2. Wyobraź sobie, że jesteś Papkinem. Napisz w jego imieniu list (do wymyślonego adresata, tj. takiego, który nie występuje w komedii Zemsta), w którym przedstawisz swoje (tj. Papkina) losy po ślubie Wacława i Klary. Gdzie mieszka? Jak mu się powodzi? Jakie ma plany na przyszłość? Pamiętaj o charakterze tej postaci!

3. Napisz opowiadanie inspirowane mottem Zemsty: „Nie masz nic tak złego, żeby się na dobre nie przydało. Bywa z węża dryjakiew, złe często dobremu okazją daje”.

Prace niepisemne ;) (15 p.)

Uczniowie wybierają jedną z form. Praca może być realizowana pojedynczo lub w grupie.

1. Słuchowisko.

Nagraj słuchowisko na podstawie całości lub wybranego fragmentu Dziadów cz. II, Balladyny lub Zemsty.

Czas trwania – od 5 do 20 minut.

Słuchowisko oddajemy nagrane na płycie lub dostarczone na pendrivie, w formacie umożliwiającym odtworzenie pliku.

Co będzie oceniane?

· zgodność z tematem,

· pomysł na tekst,

· dykcja odtwarzających role,

· efekty dźwiękowe,

· kompozycja (słuchowisko powinno mieć, tak jak wypracowanie, zaznaczony początek i koniec).

2. Inscenizacja

Przygotuj inscenizację wybranego fragmentu Dziadów cz. II, Balladyny lub Zemsty.

Czas trwania – od 5 do 20 minut.

Co będzie oceniane:

· poziom pamięciowego opanowania tekstu,

· kostiumy,

· elementy scenografii,

· dobór muzyki (jeśli jest potrzeba jej wykorzystania),

· gra aktorska.

[I G] Nie bójmy się "Krzyżaków"!

2011-12-05T21:30:00.000+01:00

Choć Krzyżacy Henryka Sienkiewicza przytłaczają objętością i usypiają współczesnego ucznia (takiego, jak Wy) językiem (tym używanym przez bohaterów, ale przede wszystkim językiem i tempem narracji), to jednak twardo będę bronić zdania, że warto się z nimi zapoznać. Jeśli siły nie starcza na całość, to poznajmy chociaż dobrze te fragmenty, które pokazują, że bohaterowie Sienkiewicza są z krwi i kości. Działają, myślą, czują. I to czują nie tylko to, co wzniosłe, ale też to, co zupełnie przyziemne (pisarz kilkanaście chyba razu używa w tym kontekście wyrazu "ciągoty").

Rozmawiamy już o Krzyżakach bardzo długo, ale przecież sama książka do krótkich nie należy. Wiemy, co się w książce wydarzyło, co czuł "głupi Zbyszko" do Danusi, co do Jagienki. Wiemy, co to były relikwie i odpusty i jak ważna była religia dla współczesnych Maćka z Bogdańca. Wiemy też - a tego zwykle nie uczą w gimnazjum - czym jest świętość wg Rudolfa Otto i jak symbole religijne używane są we współczesnej (pop)kulturze.

O Krzyżakach mogłabym rozmawiać miesiącami, proszę mi wierzyć. Ponieważ jednak w szkole należy się na coś zdecydować, na następnych lekcjach zajmiemy się jeszcze postacią Juranda, scenami śmierci, bitwą pod Grunwaldem i modą średniowieczną. Dla każdego, jak myślę, coś miłego.

Dla przypomnienia zostawiam też piosenki, których słuchaliśmy na lekcji. Ostrzegam również, że to nie koniec naszej przygody z rock-operą Krzyżacy (tutaj podaję link do strony projektu: http://www.krzyzacy.sztukoteka.pl/). Kto się cieszy, ręka w górę ;).

[II G] Ballada? Nie, Balladyna!

2011-11-15T19:57:00.001+01:00

Przed momentem Blogger zrobił bardzo dziwną rzecz - wyświetlił komunikat, że blog lekcjepolskiego nie istnieje... Czy zdarzyło Wam się wcześniej widzieć coś takiego? To bardzo niepokojące, chyba czas na zrobienie kopii blogu...

Nie o tym jednak chciałam dzisiaj pisać, a o Balladynie Juliusza Słowackiego, której fragmenty czytaliśmy i oglądaliśmy (był to spektakl Teatru Telewizji w reż. Olgi Lipińskiej) na lekcjach. I choć w Balladynę już dziś jasny piorun trafił (wyrażenie kolokwialne, czyli potoczne, nie zostało tu użyte bezzasadnie!), na naszych następnych lekcjach jeszcze się jej przyjrzymy.

Na razie jednak przyjrzyjmy się kilku obrazom, obrazkom i plakatom.

Leon Wyczółkowski, Alina

(źródło: http://www.pinakoteka.zascianek.pl/Wyczolkowski/Images/Alina_1.jpg)

Leon Wyczółkowski, Alina
(źródło: http://www.pinakoteka.zascianek.pl/Wyczolkowski/Images/Alina_2.jpg)

Michał Elwiro Andriolli, ilustracja do Balladyny
(źródło: http://www.andriolli.pl/andriolli_wlasciciel_warszawa.php)

Wojciech Gerson, Balladyna

(źródło: http://artyzm.com/obraz.php?id=11868)

Plakat spektaklu Teatru Nowego w Słupsku

(źródło: http://www.strefaimprez.pl/zdjecie/balladyna-22209)

I mój ulubiony, przypominający "truskawkową" scenę z Across the Universe, plakat spektaklu Teatru Narodowego w Warszawie (źródło: http://independent.pl/n/9729)

Dla otwartych na nowe doznania muzyczne - piosenka z płyty Renaty Przemyk Balladyna (piosenki napisane do specjalnie do spektaklu):

[II g] "Dziadów" część II - przypominam o wypracowaniu

2011-11-02T11:53:00.001+01:00

II G przypominam o wypracowaniu na jutro. Zadanie macie o tyle ułatwione, że trzy lata temu klasa I G pisała pracę na ten sam temat, który Wam zadałam i macie skąd czerpać inspiracje do stworzenia Waszych opowiadań. Inspiracje nie oznaczają jednak plagiatu (metoda "kopiuj-wklej" będzie surowo karana!).

Przypominam temat:

Wyobraź sobie, że jesteś guślarzem, który odprawia obrzęd dziadów. Co się dzieje podczas obrzędu, jakie duchy się pojawiają i jaka pomoc jest im udzielana? Napisz w formie opowiadania.

Tak skonstruowany temat narzuca narrację pierwszoosobową. Zwracam również uwagę na to, że ma to być opowiadanie - nie dramat z wyodrębnionymi kwestiami poszczególnych bohaterów.

Życzę owocnej pracy!

[I G] O czym Mistrz Polikarp rozmawiał ze Śmiercią?

2011-10-27T20:20:00.001+02:00

Na ostatnich lekcjach zajmowaliśmy się jakże interesującym motywem śmierci (i to zarówno w klasie I, jak i II). Poznaliśmy średniowieczny (z XV wieku) wiersz polski Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią. W podręczniku zamieszczony został jedynie krótki fragment - modlitwa Polikarpa do Boga o to, by ukazała mu się Śmierć i opis owej Śmierci po jej ukazaniu.

Jak wyglądała Śmierć - tego dowiedzieliśmy się z wiersza. Nie dowiedzieliśmy się natomiast, co powiedział Śmierci Polikarp, ani co ona jemu odpowiedziała. Nie było także pod wierszem odpowiedzi na pytanie, dlaczego wyobrażano sobie Śmierć jako gnijącego, odrażającego trupa z kosą. Dlatego też podzieliłam Was na trzy grupy, z których każda otrzymała inne zadanie do wykonania.

Tak bardzo spodobał mi się poetycki, stylizowany na staropolski ciąg dalszy rozmowy Mistrza ze Śmiercią, że pozwalam sobie przytoczyć go tutaj - ku potomności!

Jam, Mistrz Polikarp ów nazwany

Ze Śmiercią zagadany,

Chciałbym wiedzieć coś o tobie,

więc opowiedz mi o sobie.

Jam Śmierć od urodzenia

niewieściego przyrodzenia.

Jam pochodzi z głąb Tartaru

i odbieram życia daru,

więc uważaj drogi Panie,

bo tobie też to się stanie.

Jam na śmierć przygotowany,

w strachu niezapoznany.

Ostrzegam Cię mój drogi

Twój koniec będzie srogi

Nie przestraszysz mnie tak,

bo ja kocham cię jak.. [w tym momencie rękopis się urywa z braku niepasującego rymu]

Oryginalny tekst znajduje się natomiast tutaj (z przypisami) i tutaj (bez przypisów). Chętnym polecam raczej wersję z przypisami - wiecie przecież sami, jak trudno byłoby zrozumieć tekst Rozmowy..., gdyby nie wyjaśnienia umieszczone pod tekstem w podręczniku i moje komentarze. Język ciągle się zmienia - i to jest niezbity na to dowód.

Grupa, która odpowiadała na pytanie, dlaczego Śmierć przedstawiono w postaci tak odrażającej również świetnie poradziła sobie ze swoim zadaniem, opracowując kilka rozsądnie brzmiących hipotez. Nawet jeśli nie wszystkie znalazły potwierdzenie w faktach historycznych to nic - ważne jest to, że myślicie samodzielnie.

Przypominam, że pomocny w udzieleniu odpowiedzi na postawione Wam pytanie był fragment Jesieni średniowiecza Johana Huizingi (książkę w całości bardzo polecam pasjonatom historii!).

Ostatnia grupa miała - korzystając z tekstu - narysować Śmierć. Tutaj były pewne nieścisłości, dlatego zamieszczam obrazek, przedstawiający taniec śmierci - korowód ludzi wszystkich wieków i stanów (a także obu płci), przypominający ludziom o śmierci, która każdego dosięgnie (zatem memento mori, czyli pamiętaj o śmierci!).

Bardzo ciekawy przykład tańca śmierci znajdziecie pod tym linkiem --> klik!

Specjalnie dla O. przytaczam także pierwszą zwrotkę jej ulubionego wiersza (to trochę straszne, że Wasza koleżanka tak lubi ten wiersz, choć z drugiej strony, bardzo się cieszę, że zapadł jej tak mocno w pamięć. Oby więcej takich dobrych wierszy nam się trafiało!).

Jarosław Marek Rymkiewicz

Na ciało, gdy umiera

Już chce mnie próchno już mnie grzybnia chce

Już pobielałe śnią się w listkach dłonie

Pleśń czeka na mnie i pleśń o mnie wie

A czemu jeszcze ja od pleśni stronię

Projekt gimnazjalny [I G] [II G]

2011-10-13T15:18:00.000+02:00

Zapominalskim przypominam, że do jutra trzeba się zdeklarować, który temat projektu gimnazjalnego wybieracie do realizacji. Dotyczy to głównie uczniów II G. Pierwszaki mają na to jeszcze trochę czasu.

Szkolny zestaw tematów projektów znajdziecie tutaj --> klik!

Sprawdziany, sprawdziany... [IG] [IIG]

2011-10-10T18:42:00.000+02:00

Jakoś tak się dziwnie składa, że w październiku sprawdziany sypią się jak z rękawa. Co tydzień jeden albo i więcej. W październiku kończymy (my - nauczyciele) omawianie pierwszych działów z podręcznika, a zwieńczeniem owego omawiania, tak lubianym przez uczniów, jest sprawdzian, zwany także (w niektórych kręgach) klasówką.

Jutro klasa I G pisze sprawdzian z działu W poszukiwaniu porozumienia. Prosty i przyjemny dział, sprawdzian nie powinien sprawić problemów. Dla wszystkich, którym gdzieś się "zapodziało" NaCoBeZU, podaję link --> klik!

Klasa II G natomiast swój sprawdzian napisze w czwartek z rozdziału I podręcznika do kształcenia literackiego. Wymagania są tak proste i tekstów tak niewiele, iż również nie przewiduję żadnych problemów. Wymagania --> tutaj.

Zamieszczam także katalog prac dodatkowych dla klasy I G (dostępny także w zakładce "Prace dodatkowe"). Klasa II jakoś dziwnie nie upomina się o zadania dodatkowe... Dlaczego?

[II G] Tekst + muzyka + obraz + historia, czyli...

2011-09-20T23:16:00.000+02:00

... to, co pani z polaka lubi najbardziej!

Ze wszystkich tekstów oświeceniowych zamieszczonych w naszym podręczniku najbardziej przypadł mi do gustu ten, który nie powstał w oświeceniu, a jedynie odwołuje się do wydarzeń z tamtych czasów (choć przyznam, że bajki Krasickiego również lubię...). Mowa naturalnie o czytanym i słuchanym przez nas na ostatnich lekcjach utworze Rejtan, czyli raport ambasadora Jacka Kaczmarskiego.

Już sama postać autora tekstu oraz czasów, w których tworzył, zasługują na uwagę. Dlaczego? Osadzenie Rejtana w kontekście biografii Kaczmarskiego pozwala na znalezienie drugiego dna utworu. Można czytać wtedy tekst Kaczmarskiego nie tylko jako opis obrazu Jana Matejki, ale również jako obraz czasów współczesnych autorowi. Znalazłam bardzo ciekawą dedykację do Rejtana (z audycji radiowej z grudnia 1982). Poniżej jej fragment (całość na http://www.kaczmarski.art.pl/tworczosc/zapowiedzi/rejtan.php).

Posłom Sejmu Rzeczypospolitej Ludowej:
- Dalszej pomyślnej działalności na polu twórczości satyrycznej i kabaretowej, stałego składu zespołu nadszarpniętego ostatnio pożałowania godnymi wstrząsami spowodowanymi działalnością określonych kół na Zachodzie, a zwłaszcza izraelskich hegemonistów z południa.

Niestety, utwór ten, a w zasadzie jego zakończenie, ma też wymiar uniwersalny. "Skłócony naród, król niepewny, szlachta dzika" zostały z nami do dziś... (Jeśli czytelnik ma inne zdanie, chętnie je poznam.)

Na lekcji poznaliście nowy termin - ekfraza. Ekfrazą jest właśnie Rejtan Jacka Kaczmarskiego, ponieważ to poetycki opis obrazu Jana Matejki. Podkreślam - opis obrazu - nie zaś faktów historycznych. Przypominam, że Matejko, malując swoje dzieła historyczne, nie zawsze trzymał się jedynie prawdy historycznej. Choć, nie zapominajmy, ilustruje autentyczne wydarzenia i portretuje autentyczne postaci.

Zainteresowanym podaję link do obrazu oraz świetnego artykułu o obrazie Rejtan Matejki, na podstawie którego przeprowadziłam poniedziałkową lekcję: http://www.interklasa.pl/portal/index/strony?mainSP=subjectpages&mainSRV=historia&methid=985214978&page=subpage&article_id=320162&page_id=17832

Również dla zainteresowanych - raz jeszcze wersja śpiewana, z obrazem Matejki w tle.

Rok szkolny 2011/2012

2011-09-01T18:38:00.001+02:00

Jak wiadomo, ten rok szkolny zaczął się w naszej szkole już kilka dni temu, jednak nikt z tego powodu nie cierpi (tak mi się wydaje...). Miło mi powitać tutaj moich nowych gimnazjalistów. Mam nadzieję, że będziecie - tak jak Wasi poprzednicy - od czasu do czasu tu zaglądać, czytać i komentować. Ja ze swojej strony postaram się pisać jak najczęściej, szczególnie jeśli można będzie wzbogacić to, co na lekcji mówiliśmy, filmem, piosenką, skeczem kabaretowym czy obrazem - wszystkim tym, czego nie da się zanotować w zeszycie.

Zaglądajcie do zrobionego specjalnie dla Was kalendarza z pracami domowymi (patrz górna belka "Prace domowe") - dzięki niemu ani Wy, ani ja (tak, to pomoc przede wszystkim dla mnie!) nie zapomnimy o tym, co zadane.

Jutro...

2011-06-23T14:44:00.000+02:00

Ostatniego dnia Waszej nauki i na rozdaniu świadectw chodziła mi po głowie zwrotka, którą przeczytałam kiedyś w Leśniczówce Pranie i która do dziś nie może mi wyjść z głowy. To chyba jedna z najważniejszych zwrotek w moim życiu. Nie pamiętam reszty wiersza, ale tę mam nadzieję pamiętać do końca życia:

Jutro popłyniemy daleko,
jeszcze dalej niż te obłoki,
pokłonimy się nowym brzegom,
odkryjemy nowe zatoki.

Macie się dobrze (ale nie zazdroszczę Wam), bo właśnie zaczyna się dla Was kolejne JUTRO. Możecie zacząć od nowa, z nowymi ludźmi, w nowym otoczeniu. Polecam! Człowiek niesamowicie się czuje, kiedy nagle jest inaczej postrzegany niż był przez siedem, sześć, trzy lata.

Nie mam zamiaru sypać Tutaj mądrościami, do mądrości dochodzi się samemu. Mam nadzieję, że innym nauczycielom będzie się z Wami pracowało tak ciekawie, jak mi. Nie napisałam "dobrze", zauważyliście? Nie zawsze bowiem dobrze było, ale ciekawie - na każdej lekcji. I tej udanej, i tej nieudanej. Kiedy byliście przygotowani, i kiedy nie byliście. Kiedy wrzucałam Wasze ćwiczenia do kosza (ach, łza się w oku kręci), i kiedy można było z Wami podyskutować jak z dorosłymi.

Życzę Wam udanych wakacji, dziękuję za kwiatki i wspaniałą koszulkę (którą zabieram do Londynu jutro!). Oczywiście za wspólnie spędzone trzy lata (rok) też Wam dziękuję!

Zaglądajcie tu w wakacje, coś czasem napiszę. Nie za często, w końcu trzeba odpocząć od komputera!

A oto dowód, że mam kwiatki w pokoju.

Ach, może jednak jedna rada na koniec: nie róbcie nic wbrew sobie. Jeśli do czegoś nie macie serca czy przekonania, czujecie, że jest niezgodne z Waszym sumieniem - i tak nie wyjdzie. Obyście potrafili rozpoznać to, co niewarte Waszego starania!

Lekcje filmego?

2011-05-25T11:55:00.000+02:00

Witam Was po długiej, bardzo długiej przerwie!

Gdy emocje już opadną, jak po wielkiej bitwie kurz (jak śpiewali klasycy polskiej muzyki - czy rockowej?), to zwykle człowiek pragnie po prostu odpoczynku. I choć przecież po egzaminie gimnazjalnym odbywały się normalne lekcje polskiego, to chęć utrwalania ich przebiegu na blogu jakoś się ulotniła. Jak widać, jedynie na jakiś czas.

Nasze Lekcje polskiego być może powinny na jakiś czas zmienić nazwę na Lekcje filmego, czyli filmowego tego i owego. W związku z Waszym kursem e-lerningowym oraz faktycznymi zainteresowaniami w kwietniu i maju tekstem kultury, który dominuje na naszych lekcjach, był film. Nie zostanie tak do końca, proszę się nie martwić.

Dla przypomnienia i ku pamięci przyszłych pokoleń zamieszczam trailery/fragmenty oglądanych i omawianych przez nas filmów.

1) Juno

2) Goodbye Lenin

3) Opowieści z Narnii: Lew, Czarownica i stara szafa (jako kontekst dla książki)

4) Męska sprawa

5) Arka

6) Zakochany Paryż (w kontekście etiud filmowych)

Jutro kilka starych filmów grozy oraz jedno z opowiadań Edgara A. Poe. Będzie mrocznie!

Jutro egzamin! Co robić w trakcie?

2011-04-11T20:58:00.000+02:00

1. USPOKOIĆ SIĘ koniecznie!

2. WYKONAĆ POLECENIA komisji.

3. PRZEJRZEĆ test.

4. PRZECZYTAĆ UWAŻNIE polecenia.

5. POPRAWNIE ODPOWIEDZIEĆ na pytania (jeśli czegoś nie wiemy - zostawiamy i wracamy później!).

6. SKORZYSTAĆ z brudnopisu.

7. SPRAWDZIĆ przed oddaniem poprawność odpowiedzi i czy zostały zapisane w odpowiednim miejscu.

Pamiętać, co to jest anafora.

W razie nagłego zaćmienia umysłu - wybrać najbardziej prawdopodobną odpowiedź drogą eliminacji.

Jeśli temat wypracowania wydaje Ci się z sufitu wzięty - być może tak jest. Nie odpuszczaj sobie jednak - przemyśl CAŁY TEMAT, zastanów się nad formą pracy, nie używaj wyrazów, których znaczenia nie rozumiesz lub których pisowni nie jesteś pewien.

Nie MOC będzie z Wami!

Opowiadanie z dialogiem - trudne zadanie

2011-03-20T13:26:00.000+01:00

Czytam właśnie Wasze - bardzo ciekawe i na wysokim poziomie* - opowiadania pt. Nowy lepszy człowiek i dostrzegam jedną, bardzo niepokojącą rzecz. To, że Wasza interpunkcja jest raczej przypadkowa i nie potraficie zapamiętać, że przecinkiem oddziela się zdania składowe w zdaniu złożonym (współrzędnie i podrzędnie), imiesłowowe równoważniki zdania, zdania wtrącone, jest mi znane nie od dziś. Nie zdawałam sobie natomiast sprawy, że nie potraficie poprawnie zapisać DIALOGU!

Panowie, tę trudną sztukę opanowują dzieci w czwartej klasie szkoły podstawowej. Jak Wy zapisujecie dialog? Na czerwono zaznaczono błędy.

- Witam pana. - Powiedział Kowalski.

Jak powinno być?

- Witam pana - powiedział Kowalski.

Kropkę stawiamy na końcu zdania, czyli po komentarzu narratora, nie zaś po wypowiedzi bohatera.

Jak jednak zapisać poprawnie wypowiedź bohatera, jeśli na jej końcu pojawia się wykrzyknik, znak zapytania, myślnik? Otóż, tak:

No tak, ale jak ich teraz zidentyfikować? - westchnął Tobiasz. - Sądzisz, że się przyznają?**

Zasada jest taka sama - wypowiedź narratora rozpoczynamy małą literą, kończymy kropką. Kolejna wypowiedź bohatera rozpoczyna się wielką literą.

Informacje tu podane nie są dodatkowe, a obowiązkowe - potraktujcie je jako powtórkę przed egzaminem!

Miłego popołudnia!

* Dodam jednak, że nie przeczytałam jeszcze wszystkich.
** Cytat z książki Jacka Dukaja Inne pieśni, Kraków 2003.

Co każdy gimnazjalista wiedzieć i umieć powinien, czyli...

2011-03-15T22:09:00.001+01:00

... podstawa programowa i standardy wymagań egzaminacyjnych. Omówiliśmy je co prawda dziś na lekcji, ale nie zaszkodzi zajrzeć do nich jeszcze raz czy drugi... Kilka drobiazgów zostało nam jeszcze do omówienia, kilka do powtórzenia. Sami wiecie, jakie są wasze mocne, a jakie słabe strony. I że teoria to jedno, a praktyka - drugie.

Przypominam o pracy domowej na piątek - opowiadaniu Nowy, lepszy człowiek. Osobom, których nie było na lekcjach, zalecam przeczytanie z podręcznika tekstu W Ośrodku Rozrodu i Warunkowania (jest to fragment powieści Nowy wspaniały świat Aldousa Huxley'a).

Tutaj zaś podaję adresy aktów prawnych, o których była mowa wyżej:

Jutro - analiza filmu :).

Pożegnanie z Małym Księciem

2011-03-07T19:11:00.001+01:00

Jutro, pisemną pracą domową, pożegnamy się ostatecznie z Małym Księciem. Treść tej książki potrafią docenić tylko ludzie wrażliwi i inteligentni - albo dzieci, dla których historia przybysza z planetoidy B-612 jest po prostu baśnią. My wiemy, że jest to i baśń, i opowiadanie, i fantastyka, i - czego może nie powiedzieliśmy na lekcji - przypowieść. Pamiętajcie również, że postacie Latarnika, Króla czy Pijaka są alegoriami określonych ludzkich cech. W powieści powraca również symboliczna liczba 7.

O czym jest Mały Książę? O poszukiwaniu siebie w drodze, o wędrówce, o tym, że w życiu zawsze zataczamy koło, poszukując odpowiedzi na pytania - kim jestem i czego pragnę? O samotności, o tym, że miłość jest trudna, o pięknie i bólu przyjaźni. Ta napisana w czasie II wojny światowej nieduża książeczka pozostaje - nie bójmy się tego słowa - pozycją kultową!

(A dodatkowo, przez wielość pojawiających się w niej motywów, pozostaje również lekturą szkolną godną zapamiętania i właściwego "wykorzystania" na egzaminie :)).

Znalazłam bardzo ciekawą stronę poświęconą Małemu Księciu. Może nie jest doskonała technicznie, ale jej autor zgromadził tam sporo wiadomości oraz ciekawostek dotyczących książki. Między innymi ciekawe zdjęcia tatuaży z Małym Księciem. Oto adres (bezpośrednio do fotogalerii): http://www.malyksiaze.net/pl/maly-ksiaze-fotogaleria.html.

Jako kontekst do lektury pojawiło się kilka piosenek. Róża zespołu Maanam, Desert Rose Stinga, Mały Książę Katarzyny Sobczyk oraz List do Małego Księcia Starego Dobrego Małżeństwa. Bardzo dobry utwór zaproponował również Ł. (ochrona danych osobowych...). Oto i on - w całości:

Na zakończenie wpisu - akcent humorystyczny. Ot, kabaret Potem i jedna z ich świetnych Bajek dla Potłuczonych.

Mowa zależna i niezależna oraz fonetyka - co powinniście pamiętać po lekcjach

2011-02-08T22:36:00.002+01:00

Mowa niezależna: - Można spodziewać się kartkówki - powiedziała pani.
Mowa zależna: Pani powiedziała, że można spodziewać się kartkówki.

A teraz już poważnie. Według wymagań określonych w programie nauczania, jeśli chodzi o mowę zależną i niezależną, powinniście:

poprawnie przekształcać zdania z dialogu na mowę zależną, dbając o właściwą interpunkcję (przecinki, myślniki...)
wyjaśnić, na czym polegają różnice między mową zależną a niezależną,
wiedzieć, w jakich sytuacjach/tekstach używa się częściej mowy zależnej/niezależnej.

W zakresie fonetyki powinniście (zaznaczam, że to jedynie zakres podstawowy):

potrafić wymienić zjawiska fonetyczne,
potrafić wskazać w tekście wyrazy, których wymowa różni się od pisowni,
podkreślać w tekście słowa, w których doszło do ubezdźwięcznienia - zaznaczać głoski, które uległy upodobnieniu w poszczególnych wyrazach,
wskazywać w zdaniach upodobnienia międzywyrazowe,
wskazywać wyrazy, w których wygłosie absolutnym (czyli na końcu) doszło do zaniku dźwięczności,
podkreślać w wyrazach sylaby akcentowane,
wiedzieć, że za pomocą intonacji w zdaniu można wyrazić intencję (twierdzę, pytam, podkreślam ważne informacje...).

Życzę miłego wieczoru :).

Tajemniczy przegłos polski

2011-02-04T23:54:00.001+01:00

Uwaga, uwaga, to, co za chwilę przeczytacie, zapewne będzie dla Was czarną magią. "Przegłos polski" (będę się trzymała tego terminu, ponieważ tylko on jest definiowany w Encyklopedii szkolnej. Literatura i sauka o języku; możemy przyjąć - jak niektóre źródła internetowe, czyli dostępne Wam wszystkim - że przegłos polski i lechicki to to samo).

Notka jest nadspodziewanie na czasie, albowiem przegłos to proces fonetyczny polegający na przekształceniu się samogłosek przednich w samogłoski tylne. Jak podaje Encyklopedia - w określonych warunkach.

Ale czymże są owe tajemnicze samogłoski przednie i tylne? Na lekcjach poświęconych fonetyce w gimnazjum biedne samogłoski są poszkodowane. W ogóle się o nich nie mówi. Uczniowie mają poznać jedynie różnorakie upodobnienia, które dotyczą spółgłosek.

Otóż każda głoska (samogłoska i spółgłoska) mają swoje miejsce artykulacji (czyli miejsce, gdzie są, hmmm... formowane). Podział na samogłoski tylne i przednie przedstawia znany każdemu studentowi polonistyki trójkąt samogłoskowy. Brakuje na nim ę i ą, ale te głoski to jeszcze oddzielna historia, niezwykle skomplikowana...

Obrazek pochodzi z http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Plik:Trojkat-samogloskowy-benniego.png&filetimestamp=20100606021935, zaś o samym trójkącie można poczytać tu: http://pl.wikipedia.org/wiki/Tr%C3%B3jk%C4%85t_samog%C5%82oskowy_%28Benniego%29.

Teraz cytat z Encyklopedii*:

Przegłos polski spowodował przejście prasłowiańskiej samogłoski przedniej e (powinna być napisana z "daszkiem", takim, jak w j. czeskim), tzw. jat' w samogłoskę a oraz samogłoski e pochodzącej z prasłowiańskiego e w samogłoskę o w pozycji przed twardymi spółgłoskami przedniojęzykowymi t, d, s, z, n, ł, r. Także dawne ę przeszło w tych samych warunkach w samogłoskę ą (...).
Proces przegłosu dokonywał się w IX-X w.

Przegłos (czyli, mówiąc prosto - zmiana sposobu wymawiania niektórych samogłosek przed określonymi spółgłoskami) jest przyczyną znanych Wam już oboczności :). Obejrzyjmy sobie przykład.

nieść - niosę

Kiedyś zapewne wyglądało to tak:

nieść - *niesę

Jednakże e, pod wpływem sąsiedztwa twardego przedniojęzykowego s zamieniło się w o. Stąd oboczność e : o, bardzo charakterystyczna dla języka polskiego.

Druga charakterystyczna oboczność to e : a.

wieniec - wianek

Kiedyś zapewne:

wieniec - *wienek

Ale - e, pod wpływem n zamieniło się w a!

Inne oboczności w j. polskim to ą : ę (dąb - dęby), o : ó (wozy - wóz), e : zera (nie dysponuję tu odpowiednim znakiem...). Dwie ostatnie oboczności nie są wynikiem przegłosu, a innego procesu fonetycznego, o którym, jak mniemam, nie chcecie już wiedzieć.

Proszę się raczej skupić na obowiązkowych upodobnieniach!!!

Podaję również link do strony bloga na Facebooku: http://www.facebook.com/?ref=logo#!/pages/Lekcje-Polskiego/162374230480500

Wkrótce pomyślę o jakimś przycisku na blogu.

Życzę miłego weekendu :).

*Encyklopedia szkolna. Literatura i nauka języku. WSiP. Warszawa 1995.

Kim był Gall Anonim?

2011-02-02T19:47:00.000+01:00

Osoby, które trafią tu, szukając materiałów do pracy domowej z polskiego, zapewne się zdziwią nie znalazłszy tu żadnej ściągi... Ja ze swej strony mogę napisać jedynie, że kim był Gall Anonim - tego się nie dowiemy. Nie twierdzę, że "nigdy", gdyż z utęsknieniem oczekuję dnia, kiedy zostanie wynaleziony wehikuł czasu i niektóre z tajemnic przeszłości zostaną rozwikłane ;). I okaże się, że Gall Anonim jest potomkiem (prapraprapraprapra...wnukiem) Asterixa, ewenutalnie Obelixa ;).

Żarty jednak na bok. Dziś na lekcji zaczęliśmy czytać i omawiać fragmenty Kroniki polskiej pióra wspomnianego Anonima. Dzieło to powstało w XII wieku na dworze księcia Bolesława Krzywoustego (piękny przydomek swoją drogą, nieprawdaż?). O samym Krzywoustym jednak wiele się nie dowiedzieliśmy, gdyż Gall kończy pisanie na roku 1113-1114, zaś Krzywousty zmarł w 1138. Nie wiadomo, dlaczego mnich opuścił (?) kraj Polan i nie dokończył dzieła...

We fragmencie zamieszczonym w podręczniku Gall skupia się na świetnym przodku księcia - Bolesławie Chrobrym. Jak zauważyliście, świetność Bolesława podkreślana jest w każdym akapicie wieloma przymiotnikami i przykładami mającymi zilustrować konkretne cechy władycy. Ergo, mamy do czynienia z charakterystyką :). Dokładniej rzecz ujmując - z tekstem mającym cechy panegiryku - uroczystego tekstu pochwalnego. Nic w tym dziwnego, skoro Kronika... powstawała na zamówienie... Pisze Gall w przedmowie:

Ponieważ na rozległych obszarach świata królowie i książęta dokonują nader wielu czynów godnych pamięci, które z powodu niechęci i niedbałości, a może nawet z braku ludzi uczonych, okrywa milczenie - uznaliśmy za rzecz wartą trudu niektóre czyny książąt polskich opisać raczej skromnym [naszym] piórem, ze względu na pewnego chwalebnego i zwycięskiego księcia imieniem Bolesław, niżli nic w ogóle z tych godnych uwagi zdarzeń nie zachować dla potomności (...)

Fragment cytuję za: http://www.staropolska.pl/sredniowiecze/dziejopisarstwo/Gall.html Niestety, w domu własnego egzemplarza nie mam.

Jak twierdzą badacze, kronika ta pisana jest piękną łaciną. Tekst często rymuje się. Niestety, nie jestem w stanie zacytować oryginału, znam jedynie przekład.

Na zakończenie pieśń Cudowne narodziny Bolesława Krzywoustego. Widać, że - podobnie jak Karol Wielki - książę jest tu przedstawiany jako szczególnie namaszczony, wybrany przez Boga. Cudowne narodziny to zresztą stary średniowieczny chwyt ;). Stosowany głównie w żywotach świętych. Dlaczego? Aby ukazać, że święty/władca był już od poczęcia wyżej wspomnianym wybrańcem, predestynowanym do wielkich czynów.

Piosenkę (wiersz z Kroniki polskiej) pierwsza śpiewała Ewa Demarczyk, o ile mnie pamięć nie myli. Tutaj jednak męski głos, czyli Janusz Radek.

Przypominajka

2011-02-01T21:36:00.000+01:00

Proszę nie zapomnieć o przeczytaniu na jutro fragmentu Pieśni o Rolandzie (Król Karol) z podręcznika i o przeanalizowaniu pytań pod tekstem. Będę pytać :), a następnie przejdziemy do fragmentu kroniki Galla Anonima. Chciałabym szybko przejść przez rozdział Władza i prawo, by skupić się na powtórce z gramatyki oraz lekturze.

Następna lektura - Mały Książę (zaczynamy w połowie lutego!).

PS Co myślicie o założeniu strony bloga na Facebooku?

PS 2. I jeszcze Sto lat dla Kuby R.! Oby szesnasty rok życia obfitował w pozytywne wydarzenia!

Źródło: http://demotywatory.pl/1476289/URODZINY

Smaczki z charakterystyk Antygony - ku przestrodze

2011-01-31T23:52:00.001+01:00

Można powiedzieć, że to, co za chwilę przeczytacie jest śmieszne. Tak naprawdę jednak jest straszne...

Wypełnia [Antygona] wolę boską wierząc w lepsze życie pozaziemskie.
Jest ona gotowa poświęcić życie w obronie praw boskich, a schwytana i postawiona przed obliczem Kreona dymnie przyznaje się do popełnionego przez nią czynu.
Odrzuca argumenty króla różniące ich braci.
Jest nieroztropna, gdyż pochowuje brata za co grozi jej śmierć.
Popisała się odwagą stawając w obronie praw boskich za co groziła jej śmierć.
Myślę, że jest warta uwagi, bo Odniosła moralne zwycięstwo pośmierci.
Jej upartość i zawziętość...
Kolejną cechą Antygony jest pogarda dla siostry, która respektowała rozkazy i z początku nie chce pochować brata.
Jednym z powodów, przez które...
Chowając ciało brata wykazała i szaleństwo i odwagę i od czytającego zależą proporcje tych dwóch określeń.
Stawiała przykaz bogów wyżej niż te, wydane przez ludzi.
Moim zdaniem Antygona kierowała się miłością do swych braci, oraz zbyt dużą pobożnością wobec jej bogów.
Pierwsza cecha charakteru tytułowej heroiny...
Kolejną rzeczy składające się na mentalność głównej postaci to duma...
Po prostu brak pomyślunku.
Szacunek dla zwłok i śmierci kieruje Antygoną, gdy chowa zbeszczeszczone truchło brata.
Przeklęta przez bogów, naznaczona losem prze do celu jak koń, który ma klapki na oczach.
Nie zawsze zachowuje się racjonalnie stojąc na granicy determinacji z szaleństwem i fanatyzmem.

Jutro omówienie prac :). Dodam, że - z nieznanych mi przyczyn - brakuje jednego wypracowania... :/

Specjalnie dla moich, uczących się do egzaminu, uczniów :)

2011-01-18T18:23:00.000+01:00

Źródło: http://demotywatory.pl/uploads/201101/1295222431_by_lubiezapachwisni_500.jpg

Ogólnopolski Konkurs Edukacyjny "Reporter"

2011-01-16T22:08:00.000+01:00

Uwaga!

Ważne informacje dla uczniów, którzy zgłosili się do udziału w konkursie, o którym mowa w tytule.

Termin - prace należy wysłać organizatorowi do 21 lutego 2011 roku. Nie znaczy to wcale, że prace możecie oddawać do tej daty. Zdecydowanie nie! Nie wypuszczę ze szkoły pracy, która wymaga poprawek, choćby drobnych. Ponadto, aby praca doszła do 21 lutego, należy ją wysłać wcześniej, najlepiej w piątek (21. to poniedziałek). Zatem - prace należy składać u mnie (można wysłać mailem) do 15 lutego (wtorek). Można oczywiście przynieść/nadesłać pracę wcześniej.
Tematyka - Organizator pisze (wyróżnienia moje):

Konkurs polega na wykonaniu reportażu dokumentującego wydarzenie, zjawisko, problem, z którym spotkał się uczestnik Konkursu.
Formy prezentacji :
- praca pisemna – objętość do 3 stron maszynopisu,
- praca fotograficzna – zestaw 3 zdjęć – format pocztówkowy,
- praca multimedialna – film wykonany kamerą cyfrową lub telefonem komórkowym – maksymalny czas nagrania 5 minut.
Wszystkie prace winny być opatrzone tytułem, zdjęcia i filmy - krótki opis.
Każda praca powinna być zarejestrowana na płycie, prace pisemne i zestaw zdjęć dodatkowo w wersji papierowej.

Organizatorowi zależy, żebyście napisali o tym, co jest Wam bliskie/pokazali to, co jest Wam bliskie - tak przynajmniej ja rozumiem pierwsze cytowane zdanie.

Pamiętajcie, że reportaż prasowy jest formą złożoną z różnych form wypowiedzi - sprawozdania, opowiadania, opisu, wywiadu (a zatem dialogu). Ponieważ objętość jest ograniczona do 3 stron maszynopisu (czcionka Times New Roman 12 pkt., interlinia 1,5), zaś fotografie mają swoją własną kategorię, w reportażu prasowym proszę nie umieszczać zdjęć.

W razie jakichkolwiek pytań, związanych z Konkursem, proszę się nie krępować i pisać - w komentarzu bądź na adres kjedrych(at)gmail.com.

Życzę miłego poniedziałku (można się wyspać!) :).

"Rehabilitacja" Wisławy Szymborskiej, czyli wiersz z arkusza egzaminu próbnego

2011-01-13T19:03:00.071+01:00

Na jednej z poprzednich lekcji powiedziałam, że opublikuję na blogu odpowiedzi na pytania otwarte do wiersza (jak się okazuje - fragmentu wiersza) Wisławy Szymborskiej Rehabilitacja. Cały wiersz można przeczytać tutaj (klik!). Uwaga, to będzie długi post! :) Odpowiedzi na pytania opatrzę swoim komentarzem.

Tekst III (do zadań 22-27) podaję z arkusza, z podaniem adresu bibliograficznego także z arkusza

Umarłych wieczność dotąd trwa,

dokąd pamięcią się im płaci.

Chwiejna waluta. Nie ma dnia,

by ktoś wieczności swej nie tracił.

Dziś o wieczności więcej wiem:

można ją dawać i odbierać.

Kogo zwano zdrajcą ten

razem z imieniem ma umierać.

Ta nasza nad zmarłymi moc

wymaga nierozchwianej wagi

i żeby sąd nie sądził w noc,

i żeby sędzia nie był nagi.

W. Szymborska, Rehabilitacja, w: Poezja naszego wieku. Antologia wierszy publikowanych po 1918 roku, wybór i oprac. W. Kaliński, Warszawa 1989.

Pytanie 22. Wypisz epitet z pierwszej zwrotki wiersza.

Odp. Epitet to wyraz określający przedmiot, uwydatniający jego cechy. Może być wyrażony przymiotnikiem, rzeczownikiem lub imiesłowem. Na pytanie 22. można było udzielić dwóch odpowiedzi:

chwiejna waluta (epitet: chwiejna wyrażony przymiotnikiem),
umarłych wieczność (epitet: umarłych wyrażony rzeczownikiem).

Przypominam, że z tekstu wypisujemy epitet + wyraz określany.

Pytanie 23. Określ nastrój panujący w utworze.

Odp. Nastrój NIE BYŁ melancholijny. Wysilam się, wysilam, a melancholii (zasmucenia, przygnębienia związanego ze wspomnieniami) tu nie widzę. Ten fragment to refleksja dotycząca ludzkiej pamięci, sposobu pamiętania, siły tej pamięci. Nie ma w tym wierszu nic śmiesznego, żadnego zachwytu nad urodą świata i życia. Raczej powaga, a nawet patos. Stąd można powiedzieć, że nastrój tego wiersza jest np. refleksyjny, podniosły, patetyczny.

Pytanie 24. Wyjaśnij metaforyczne znacznie trzykrotnie powtórzonego w wierszu słowa "wieczność".

Odp. Powtórzenie też jest środkiem stylistycznym. Jeśli coś jest powtarzane (w liryce lub prozie) to znaczy, że jest ważne, należy na to zwrócić uwagę. "Wieczność" jest tu słowem-kluczem. A ten klucz ma przyczepioną karteczkę: trwanie w pamięci potomnych/przyszłych pokoleń/ludzi, którzy pozostali/nieśmiertelność w postaci pamięci o umarłych.

Wprost mówią o tym już pierwsze wersy:

Umarłych wieczność dotąd trwa,

dokąd pamięcią się im płaci.

Pytanie 25. Co, według podmiotu lirycznego, jest skutkiem uznania kogoś za zdrajcę?

Dziś o wieczności więcej wiem:

można ją dawać i odbierać.

Kogo zwano zdrajcą ten

razem z imieniem ma umierać.

Umierać z imieniem - zostać zapomnianym przez przyszłe pokolenia/przez ludzi/przez potomnych/odejście w zapomnienie itp. Taki jest skutek uznania kogoś za zdrajcę.

Pytanie 26. Na podstawie ostatniej zwrotki wiersza udziel jednozdaniowej odpowiedzi na pytanie: Jakimi dwiema wartościami powinni kierować się, wydając osąd o innym człowieku?

Odp. Kluczem do poprawnej odpowiedzi na to pytanie było właściwe zrozumienie polecenia. Zatem:

Odpowiedź miała mieć formę zdania. Jeden z Was napisał dwa słowa. Zero punktów!!!
Należało podać nazwy wartości. Konkretne (ale abstrakcyjne ;)) rzeczowniki.

(...) moc

wymaga nierozchwianej wagi

i żeby sąd nie sądził w noc,

i żeby sędzia nie był nagi

Nierozchwiana waga (nota bene epitet) = sprawiedliwość lub rozwaga (ważenie swoich sądów).

Żeby sąd nie sądził w noc = aby był sprawiedliwy i uczciwy (jawnie ogłaszał swoje wyroki; tylko niesprawiedliwość i nieuczciwość muszą kryć się pod osłoną nocy).

Żeby sędzia nie był nagi = aby był odpowiedzialny za swoje czyny, aby był mądry. Jest to nawiązanie do baśni Nowe szaty króla/cesarza. Próżny i głupi król dał się nabrać dwóm przebiegłym ludziom oferującym mu ubranie z materiału, który zobaczyć mogą tylko mądrzy ludzie. Nagi sędzia, podobnie jak nagi król, jest nierozsądny, głupi.

Zatem, odpowiedź: Ludzie, wydając osąd o innym człowieku powinni kierować się sprawiedliwością i rozwagą/uczciwością/mądrością/odpowiedzialnością.

Uwaga: Podane dwie nazwy wartości nie mogły być synonimami.

Myślę, że odpowiedź na pytanie 27. można zostawić na kolejny post.

Po feriach - jak już wspominałam - powtórki ze wszystkiego (zatem z analizy wiersza również), testy i omawianie gotowych wypracowań. Będzie też jedna lektura :).

Życzę miłego wieczoru!

Czy Antygona była szalona?

2011-01-03T12:27:00.000+01:00

Już od kilkunastu lekcji trwa nasza przygoda z dramatem Sofoklesa Antygona. Jego omawianie zaczęliśmy dość nietypowo, bo od razu od charakteryzowania bohaterki. Niebawem (już jutro!) dowiecie się, kim był Sofokles, jak wyglądał teatr antyczny, jakie są wyznaczniki dramatu antycznego.

Głównym celem cyklu lekcji poświęconych głównej bohaterce dramatu było przygotowanie Was do napisania charakterystyki. Jak wiemy, jest to forma wypowiedzi, z którą macie problem. I to poważny. Dlatego też sami rozważaliście, czy Antygona była szalona, wypełnialiście tabelki i zbieraliście cytaty. Ten, kto wykonał to porządnie, nie będzie miał problemów z napisaniem charakterystki bohaterki (na 11 stycznia).

Antygonę poznajemy w kluczowym momencie jej życia; podejmuje ona ważną decyzję, świadoma konsekwencji, jakie będzie musiała ponieść. Poznajemy ją poprzez jej działania, wypowiedzi, wypowiedzi innych osób o niej. Waszym zadaniem, podczas charakteryzowania tej postaci, będzie zwrócenie uwagi na cechy osobowości i charakteru, które ujawniają się własnie w tym konkretnym momencie jej życia. Nie wiecie przecież, jaka była wcześniej - i proszę nie snuć swoich dywagacji na ten temat.

Przypominam również, że serwisy z różnej maści ściągami nie są mi obce. Większość prac zamieszczonych w Sieci jest albo bardzo słaba, albo bardzo dobra - powyżej poziomu gimnazjum. W niektórych można znaleźć takie oto, bardzo przydatne, informacje: Była ona młodą i atrakcyjną dziewczyną o długich, ciemnych włosach. Miała delikatne rysy twarzy i błyszczące oczy. To jest cały akapit...

Mam nadzieję, że wszyscy szczęśliwie zaczęliście Nowy Rok i że zobaczę Was wszystkich na jutrzejszych lekcjach :).

Treny - raz jeszcze, tym razem współcześnie

2010-12-06T22:03:00.000+01:00

Tren - gatunek poezji funeralnej. Starożytna poezja grecka. Kochanowski. Tak, te słowa powinny pojawiać się w Waszych głowach, kiedy padnie hasło "tren". Ale, ale... Przyjrzyjcie się także tekstowi tej piosenki. Najpierw tekstowi!

Eric Clapton - Tears in heaven

Would you know my name if I saw you in Heaven?
Will it be the same if I saw you in Heaven?
I must be strong and carry on,
'Cause I know I don't belong here in Heaven.

Would you hold my hand if I saw you in Heaven?
Would you help me stand if I saw you in Heaven?
I'll find my way through night and day,
'Cause I know I just can't stay here in Heaven.

Time can bring you down; time can bend your knees.
Time can break your heart, have you begging please, begging please.

Beyond the door there's peace I'm sure,
And I know there'll be no more tears in Heaven.

Would you know my name if I saw you in Heaven?
Would it be the same if I saw you in Heaven?
I must be strong and carry on,
'Cause I know I don't belong here in Heaven.
'cause I know I don't belong, here in Heaven.

Piosenkę tę Eric Clapton napisał po śmierci swojego synka.

Zagadka literacka, słowa kluczowe oraz wymagania na sprawdzian

2010-11-25T20:31:00.000+01:00

Zagadka literacka - do jakiego dzieła literatury polskiej nawiązuje ten obrazek (klik, klik!)?

Pytaliście również o to, po jakich słowach użytkownicy trafiają na naszego bloga. Oto dzisiejsze zapytania:

opowieść wigilijna ebook

sprawozdanie z przedstawienia

bitwa pod grunwaldem w literaturze

claude lorrain porwanie europy

ebook opowieść wigilijna

porwanie europy obrazy

porwanie europy veronese

porwał europe obraz po polsku

romeo i julia tematy wypracowań

sprawdzian z lektury opowieść wigilijna

Przypominam, że 1 grudnia (w środę) piszecie sprawdzian z twórczości Jana Kochanowskiego (myślę, że zajmie pół lekcji). Co będzie sprawdzane?

Znajomość biografii poety.
Okoliczności powstania trenów.
Treny - definicja gatunku.
Umiejętność wskazania i nazwania środków poetyckich* w wybranym trenie oraz odpowiedzi na pytania dotyczące treści (mogą pojawić się treny: III, IV, V, VIII, XIII). Tekst każdy otrzyma na sprawdzianie, nie trzeba znać utworów na pamięć.

* oprócz poznanych do tej pory środków poetyckich (metafora, epitet, porównanie, porównanie homeryckie, rym - różne rodzaje, pytanie retoryczne) obowiązuje znajomość nowych: apostrofa, paralelizm składniowy, a także umiejętność wyjaśnienia, czy jest wiersz sylabiczny.

Jan Kochanowski, poeta z Czarnolasu

2010-11-23T20:13:00.003+01:00

Notka ta przeznaczona jest głównie dla uczniów, którzy byli nieobecni w szkole, kiedy zaczynaliśmy swoją krótką (ale nie przelotną!) przygodę z Janem Kochanowskim, który, jak to dowcipnie stwierdził któryś z Was, wielkim poetą był.

Był i trzeba mu to - bez ironii i bez śmiechu już - oddać. Stworzył podwaliny polskiego języka literackiego. Wcześniej tworzono głównie po łacinie, a to, co napisano po polsku nie było tak dobre (pod względem stylu i języka), jak to, co stworzył Jan z Czarnolasu.

Sprawdził się w różnych gatunkach literackich - fraszkach*, pieśniach, psalmach, (przetłumaczył Psałterz), tragedii, trenach. Właśnie trenami - jedną z form poezji funeralnej - zajmowaliśmy się na ostatnich lekcjach. Czytaliśmy Tren I oraz Tren X, analizując ich teść oraz formę. Przy okazji wprowadziłam nowe terminy związane z poetyką: wiersz sylabiczny, przerzutnia, paralelizm składniowy.

Inne terminy, powtarzane na lekcji, to: apostrofa, pytanie retoryczne, porównanie homeryckie. Wszystkie wymienione wyżej środki należy umieć rozpoznać w wierszu (w razie jakichkolwiek pytań proszę pytać na lekcji, po lekcji lub w komentarzach).

TREN I
Wszytki płacze, wszytki łzy Heraklitowe

I lamenty, i skargi Symonidowe,
Wszytki troski na świecie, wszytki wzdychania

I żale, i frasunki, i rąk łamania,

Wszytki a wszytki za raz w dom się mój noście,

A mnie płakać mej wdzięcznej dziewki pomożcie,

Z którą mię niepobożna śmierć rozdzieliła

I wszytkich moich pociech nagle zbawiła.

Tak więc smok, upatrzywszy gniazdko kryjome,

Słowiczki liche zbiera, a swe łakome

Gardło pasie; tymczasem matka szczebiece

Uboga, a na zbójcę coraz się miece,

Prózno ! bo i na sarnę okrutnik zmierza,

A ta nieboga ledwe umyka pierza.
"Prózno płakać" - podobno drudzy rzeczecie.
Cóż, prze Bóg żywy, nie jest prózno na świecie?

Wszytko prózno! Macamy, gdzie miękcej w rzeczy,

A ono wszędy ciśnie! Błąd - wiek człowieczy!

Nie wiem, co lżej : czy w smutku jawnie żałować,
Czyli się z przyrodzeniem gwałtem mocować?

TREN X
Orszulo moja wdzięczna, gdzieś mi się podziała?

W którą stronę, w którąś się krainę udała?

Czyś ty nad wszytki nieba wysoko wniesiona

I tam w liczbę aniołków małych policzona?

Czyliś do raju wzięta? Czyliś na szczęśliwe

Wyspy zaprowadzona? Czy cię przez teskliwe

Charon jeziora wiezie i napawa zdrojem
Niepomnym, że ty nie wiesz nic o płaczu mojem?

Czy, człowieka zrzuciwszy i myśli dziewicze,

Wzięłaś na się postawę i piórka słowicze?

Czyli się w czyścu czyścisz, jesli z strony ciała

Jakakolwiek zmazeczka na tobie została?

Czyś po śmierci tam poszła, kędyś pierwej była,

Niżeś się na mą ciężką żałość urodziła?

Gdzieśkolwiek jest, jesliś jest, lituj mej żałości,

A nie możesz li w onej dawnej swej całości,

Pociesz mię, jako możesz, a staw' się przede mną

Lubo snem, lubo cieniem, lub marą nikczemną!

Obowiązuje również znajomość życiorysu Jana Kochanowskiego. Na lekcji oglądaliśmy domowej roboty filmik o poecie. Na podstawie informacji w nim zawartych pisaliście notatkę w zeszycie (a jeśli nie pisaliście, to macie problem - i tak będę sprawdzać, co z tego zapamiętaliście.... :D).

Jutro Trenów ciąg dalszy (Tren VII - porządna analiza - oraz fragment Trenu XIX). Życzę miłego wieczoru!

Motyw snu - od mitologii greckiej do "Opowieści z Narnii"

2010-11-17T20:17:00.000+01:00

Sen - marzenie, koszmar, wspomnienie, pragnienie, odpoczynek, śmierć, głos z Nieba (tak, od samego Boga!) czy wyraz naszej podświadomości. Motyw stary, ale wcale nie wyczerpany. Powracający we współczesnej literaturze i filmie, a nawet - jak wiemy - w piosence, podobnie jak motyw miłości i śmierci.

Pod tym linkiem znajdziecie prezentacje z obrazami Hypnosa i Morfeusza oraz snami starotestamentowego Józefa (tego samego, którego sprzedali bracia).

Nie zapominajcie, że najbardziej znanym literackim snem są Przygody Alicji w Krainie Czarów, a zaraz za nimi O tym, co Alicja odkryła po drugiej stronie lustra Lewisa Carrola. W tradycji baśniowej natomiast długim snem wsławiła się Śpiąca Królewna (która przez sto lat się nie zestarzała!), zaś w śpiączkę zapadła Królewna Śnieżka.

Mój ulubiony fragment ze snem w roli głównej to natomiast ten z Podróży Wędrowca do Świtu C. S. Lewisa (tłumaczył Andrzej Polkowski):

„(…) tym, co przede wszystkim przyciągało wzrok, były jego oczy: otwarte tak szeroko, jakby w ogóle nie miały powiek, i wytrzeszczone, jakby zastygłe w śmiertelnym przerażeniu. Gdy tylko postawił stopy na pokładzie, zawołał:
- Uciekajcie! Uciekajcie! (…) Do wioseł, do wioseł, jeśli chcecie uratować życie! Byle dalej od tego przeklętego wybrzeża!
- Weź się w garść – powiedział Ryczypisk – i powiedz nam, o jakim niebezpieczeństwie mówisz. Nie jesteśmy przyzwyczajeni do uciekania.
(…)
- Ale stąd uciekniecie. To wyspa, na której sny stają się prawdą.
- A więc to wyspa, o której marzyłem od dawna! – zawołał jeden z marynarzy. – jeśli to prawda, to mam nadzieję być żonaty z Anulką, kiedy tam wylądujemy.
(…)
- Głupcy! (…) Właśnie takie brednie przywiodły mnie tutaj i byłoby lepiej, gdybym zatonął lub gdybym nigdy się nie narodził. Czy nie rozumiecie, co wam mówię? To jest miejsce, gdzie sny – sny, czy rozumiecie? – ożywają, stają się rzeczywistością. Nie marzenia – ale sny!
Przez jakieś pół minuty trwało milczenie, a potem ze szczękiem rynsztunku cała załoga (…) złapała za wiosła”.

Zostawiam Was z dwoma polskimi "śniącymi" piosenkami oraz tytułem słynnej grafiki - Kiedy rozum śpi, budzą się upiory, który to tytuł mógłby być mottem pierwszego utworu.

Lekcje Polskiego

2010-11-12T16:03:00.000+01:00

Wczoraj obchodziliśmy rocznicę bardzo doniosłego wydarzenia. Doniosłego tak w skali światowej, jak i naszej, narodowej - polskiej.

Choć uczniowie, jako grupa, z zasady niemal narzekają na szkołę, warto czasem przyjąć do wiadomości następujące fakty:

jest to szkoła polska - nikt nie chce zmieniać Waszej narodowości, nie zabrania poznawania historii i geografii kraju, w którym żyjecie; nie wmawia Wam, że jesteście gorsi, bo jesteście Polakami,
mówicie w niej po polsku - językiem Waszych rodziców, dziadków itd. Jednocześnie żadna władza nie zabrania Wam studiowania innych języków,
czytacie polską literaturę - która nie jest ani lepsza, ani gorsza od literatury innych narodów. Ale jest nasza, mieliśmy i mamy pisarzy i poetów, którzy mówią do nas, naszym (choć bywa, że niezrozumiałym) językiem.

Cieszę się, że dzisiaj mogę do Was pisać po polsku i że mam możliwość prowadzenia tego bloga - Lekcji Polskiego.

Sprawdzian ze słowotwórstwa - model punktowania

2010-11-04T22:40:00.000+01:00

Pod tym linkiem znajdują się odpowiedzi oraz model punktowania sprawdzianu ze słowotwórstwa. Ze względu na niebezpieczną treść plik po ściągnięciu ulegnie samozniszczeniu. Kiedy? Nie znacie dnia ani godziny ;). Mówiąc poważnie - plik zostanie niebawem usunięty z chomika. A nuż uczniowie innych szkół też przygotowują się do identycznego sprawdzianu...

Nie taki film straszny, jak uczniowie go malują

2010-11-02T20:54:00.000+01:00

Przypominam o nietypowym (jak na dwa lata naszych prac domowych) zadaniu dla Was. Otóż do 1 grudnia macie nakręcić/zmontować/zanimować (technika dowolna) film/teledysk/trailer (czy program satyryczny w stylu znanego Niekrytego Krytyka) na podstawie Końca wakacji Janusza Domagalika. Czas trwania Waszej produkcji - minimum dwie minuty. Pracę możecie wykonywać pojedynczo lub w grupach. Zaznaczam, że wkład pracy każdej osoby będzie oceniany osobno.

Proszę uczciwie oraz z pomysłem podejść do tego zadania. Nie jest ono tak trudne, jak się wydaje. Wystarczy tylko opracować plan działań. Pamiętajcie również, że tego zadania nie da się wykonać dzień przed jego oddaniem. Należy zastanowić się nad nim nieco wcześniej. Macie miesiąc - to sporo czasu. Weźcie również pod uwagę fakt, że przez ten miesiąc nie będzie innych (obowiązkowych) długich prac domowych z języka polskiego. W tym miesiącu czeka nas jedynie sprawdzian z lektury z wypracowaniem (wymagania niebawem) oraz kolejny test humanistyczny.

Na zachętę umieszczam kilka uczniowskich produkcji z różnych stron Polski oraz jedną ze świata.

Motyw Arkadii w muzyce oraz w "Sklepach cynamonowych" Brunona Shulza

2010-10-27T20:42:00.000+02:00

Arkadia - fantastyczna kraina spokoju i szczęśliwości; miejsce, w które - jak mniemam - niektórzy uczniowie przenoszą się, rozpuszczając się na szkolnej ławce ;)

W literaturze polskiej motyw Arkadii kojarzony głównie z Panem Tadeuszem Mickiewicza. Odrealnione, sielskie Soplicowo, którego mieszkańcy "kłócą się i kochają" (jak śpiewali Stanisław Soyka i Grzegorz Turnau) to obraz spokojnego i szczęśliwego "kraju lat dziecinnych". A on, jak wiadomo "zawsze zostanie/Święty i czysty jak pierwsze kochanie".

Z takim obrazem Arkadii kojarzy mi się zawsze fragment wiersza Przed zapaleniem choinki Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego:

A podobno jest gdzieś ulica
(lecz jak tam dojść? którędy?)
ulica zdradzonego dzieciństwa,
ulica Wielkiej Kolędy.
Na ulicy tej taki znajomy,
w kurzu z węgla, nie w rajskim ogrodzie,
stoi dom jak inne domy,
dom, w którymżeś się urodził.
Ten sam stróż stoi przy bramie.
Przed bramą ten sam kamień.
Pyta stróż: "Gdzieś pan był tyle lat?"
"Wędrowałem przez głupi świat."

Oraz, oczywiście, Sklepy cynamonowe Brunona Schulza, których fragment czytaliśmy na lekcji. Wyszukane obrazowanie, obfitość epitetów i porównań, metafory zbliżają tę prozę do poezji.

Poniżej zaś arkadyjska melodia kompozytora z przełomu wieków XIX i XX:

Oraz melodia, która arkadyjska nie jest, co jednak nie odejmuje jej urody.

Pod tym linkiem zaś znajduje się prezentacja z lekcji o miejscach Jurka z Końca wakacji. Wcześniej miałam kłopoty z jej załadowaniem.

Centrum, miejsce bezpieczne, Arkadia, czyli...

2010-10-22T14:53:00.000+02:00

analiza krajobrazu w Końcu wakacji. Dlaczego? Ponieważ powieści interpretuje się, dokładnie tak samo, jak czyni się to z wierszami. Miejsce życia bohatera i sposób postrzegania tego miejsca nie są przypadkowe. Jurek mieszka w Borzechowie, na Zagłębiu, niemal pod kopalnią. A jednak nie widzi dymu, zanieczyszczeń czy hałd. Z bezpiecznego gołębnika na strychu domu przenosi się do zielonego, pełnego porzeczek ogrodu, do dzikiego parku, nad lśniący staw, do ruin zamku czy porośniętych brzozami okolic Borzechowa.

Jurek jest bezpieczny w mieście, które zna. Porusza się w okolicy, która jest "jego" od dziecka. Można powiedzieć, że tam, gdzie jest Jurek, jest środek jego świata - wszystko koncentruje się wokół niego. Żyje w mieście, które wyglądem przypomina talerz, a on sobie w tym talerzu pływa ;).

O krajobrazie otaczającym bohatera powiemy jeszcze we wtorek. Następnie zajmiemy się jego relacjami z ojcem oraz... Tak, tak... Relacjami z Elżbietą oraz kolegami i koleżankami.

Na następną lekcję należy sprawdzić, czym jest Arkadia.

Prezentacja z dzisiejszej lekcji będzie dostępna do pobrania w niedzielę.

Słowo-twór-stwo

2010-10-17T23:35:00.000+02:00

Słowotwórstwo wcale nie jest trudne! Należy jedynie uruchomić myślenie analityczne. Potrafić w całości, jaką jest słowo, wydzielić części, z których się składa. Dotychczas wydzielaliście ze słów głoski i litery, temat i końcówkę, a obecnie - temat słowotwórczy (inaczej: podstawę słowotwórczą) i formant.

Pod tym linkiem znajdziecie prezentację, którą pokazywałam i omawiałam na lekcji powtórzeniowej. Pod tym zaś ćwiczenia ze słowotwórstwa.

I najważniejsze - materiał, pojęcia, umiejętności, które będą sprawdzane na czwartkowym sprawdzianie - tutaj.

Ponadto WAŻNA WIADOMOŚĆ dla osób, które oddawały Słowa na czasie cz. 3 do sprawdzenia. Nie zdążyłam niestety ich sprawdzić (za to sprawdzone są już Wasze testy humanistyczne Natura), a mogą być potrzebne do powtórzenia wiadomości przed sprawdzianem. Po ćwiczenia proszę się zgłaszać do Pani Wicedyrektor. Przekażę Jej, gdzie się znajdują.

Życzę miłego poniedziałku. Przypominam, że we wtorek i środę mnie nie ma.

Dzień Edukacji Narodowej

2010-10-14T17:46:00.001+02:00

Z okazji Dnia Edukacji Narodowej życzę Wam, drodzy Uczniowie, abyście:

zawsze mieli głowy otwarte na nową wiedzę,
potrafili podchodzić do informacji krytycznie, nie popadając w krytykanctwo,
słuchali, gdy inni mówią i sami byli wysłuchiwani,
byli ciekawi, ale nie ciekawscy,
podchodzili z entuzjazmem do lekcji - tylko zakładany entuzjazm uczniów jest w stanie naprawdę zmotywować nauczyciela do wymyślania arcyciekawych lekcji,
zaskakiwali pozytywnie swoich nauczycieli,
nie ustawali w drodze do doskonałości :).

Sobie zaś życzę:

wielu nowych i skutecznych pomysłów,
Waszej uwagi,
abyście jak najlepiej zdali czekający Was egzamin.

Przypominam o jutrzejszej pracy domowej - informacje dot. Biblii. W menu po prawej stronie pojawi się również informacja o pracy dodatkowej. Mam nadzieję, że mimo tego, iż jest nieobowiązkowa, wykonacie ją. Jestem bardzo ciekawa Waszego spojrzenia na mit o jabłku niezgody.

Jak napisać artykuł? Jeszcze nie wiemy, ale się dowiemy...

2010-10-12T19:44:00.002+02:00

Na dzisiejszej lekcji zapoznaliśmy się z trzema artykułami z różnych gazet. Były to:

"Victor Gimnazjalista" - artykuł o zabieganych i przemęczonych gimnazjalistach. Zawierał opis problemu i sposoby jego rozwiązania;
"Zwierciadło" - artykuł o prywatności (jest? nie ma jej?) na portalach społecznościowych. Zawierał opis problemu, przykłady sytuacji z życia, cytaty z książek, wypowiedzi ekspertów,
"Film" - artykuł o życiu i twórczości Oscara Wilde'a. Zawierał streszczenie biografii i utworu Portret Doriana Gray'a.

Bez trudu można było zauważyć, że największe zainteresowanie wzbudził artykuł nr 2*. Nie dziwi mnie to ani trochę. Problem naszego drugiego życia w świecie wirtualnym wymaga przedyskutowania i zastanowienia się nad sobą i swoimi poczynaniami.

Artykuł nr 1 też nie był zły. Napisany być może zbyt luzackim (tudzież "pokemonowym") językiem - stylizowanym na młodzieżowy, bo przecież nie młodzieżowym (językiem młodzieżowym posługuje się bowiem młodzież; w innym ustach brzmi on śmiesznie, a nawet groteskowo...).

Gdy będziecie pisać swój artykuł (a będziecie) warto wzorować się na pozycjach 1 i 2. Za artykuł nr 3 dałabym 50-60% punktów. Jego główna wada - był nudny. Biografia Wilde'a to wspaniały temat na artykuł, można go było napisać o wiele ciekawiej. Moją ocenę obniża również brak podziału tekstu na części. brak śródtytułów Tekst ciągły w prasie zwyczajnie męczy czytelnika.

Jutro ciąg dalszy naszych zmagań z tą formą wypowiedzi :).

* Zainteresowanym podaję adres bibliograficzny: Renata Bożek. Uważaj na swój profil!. W: "Zwierciadło" 2010, nr 10.

P.S. Jakie jest Wasze zdanie o koncie bloga na pewnym popularnym portalu społecznościowym?

Najbliższe prace domowe oraz katalog zadań dodatkowych

2010-09-21T19:58:00.000+02:00

Przypominam, że spis najbliższych prac domowych (łącznie z zadanymi dziś ćwiczeniami o rozprawce) oraz odnośnik do katalogu zadań dodatkowych znajdują się w menu po prawej stronie.

Od przyszłego wtorku zajmować będziemy się wyłącznie gramatyką - proszę nie zapomnieć Słów na czasie, cz. 3.

"Ziarno prawdy" Andrzeja Sapkowskiego, czyli literatura w literaturze

2010-09-20T17:55:00.000+02:00

Coś, co z pozoru wydaje się proste, jak budowa cepa ze znanego związku frazeologicznego, może okazać się tworem o skomplikowanej strukturze. (Proszę teraz z ręką na sercu wyznać - kto wie, jak zbudowany jest cep?) Tak jest z opowiadaniem Ziarno prawdy Andrzeja Sapkowskiego. Niby nieskomplikowane, a jednak...

Po pierwsze, opowiadanie to jest opowiedzianą na nową baśnią Piękna i Bestia. Oto wiedźmin Geralt całkiem przypadkiem trafia do zaklętego dworu, którego gospodarz również jest zaklęty - w bestię właśnie. Jako taki powinien odznaczać się raczej zezwierzęceniem charakteru i zachowaniami prymitywnymi, ale nie. Podobnie jak w baśni, tak i tu potworna powierzchowność kryje zwyczajnego człowieka, który w przeszłości popełnił fatalny błąd.

Nasze pierwsze lekcje z tym opowiadaniem poświęcone były właśnie porównaniu tekstu baśni (a raczej - jej streszczenia, umieszczonego w książce Cudowne i pożyteczne B. Bettelheima) z opowiadaniem. Poznaliście nowy termin - intertekstualność oraz różne jej rodzaje.

Przyjrzeliśmy się również temu, jak zbudowane zostało Ziarno prawdy. Jakimi środkami stylistycznymi, formami wypowiedzi posłużył się autor, jak budował napięcie, w jaki sposób osiągnął efekty komiczne, jakim językiem mówią jego bohaterowie (przypominam, że koń nie mówi...). Czyli, fachowo - dokonaliśmy analizy tego opowiadania.

W dalszym ciągu polecam książkę Katarzyny Kaczor Geralt, czarownice i wampir. Recykling kulturowy Andrzeja Sapkowskiego. Mimo tego, iż jest to publikacja analizująca i interpretująca opowiadania i powieści, nie została napisana niezrozumiałym językiem naukowym. Myślę, że niektóre jej fragmenty mogłyby Was zainteresować.

Na razie jednak zajmiemy się testami humanistycznymi, które właśnie kończę sprawdzać. Nie jest dobrze, Panowie. Nie jest dobrze...

Uwaga - lektura!

2010-09-09T18:52:00.001+02:00

Dla wszystkich, którzy jeszcze nie zdobyli Ziarna prawdy - klik! (Nowa, lepsza wersja - cały tom, bez dziwnych streszczeń i brakujących stron).

Przypominam, że za brak lektury wstawiane będą punkty ujemne :).

Literatura i historia - niebezpieczne związki?

2010-09-08T23:18:00.002+02:00

Nie zawsze tematy związane z wydarzeniami aktualnymi czy postaciami historycznymi pojawiają się w literaturze z powodu nacisku władz i polityki państwa. Pisarze czy poeci sami, bez żadnej "zachęty" również odwołują się do ważnych faktów, do rzeczywistości, która ich otacza.

Marsz Śródmieścia, Pamiętnik z powstania warszawskiego Mirona Białoszewskiego oraz BalladaMarsz... zagrzewa do walki powstańców (dlatego może być uważany za przykład poezji tyrtejskiej), Pamiętnik... jest artystycznym zapisem wydarzeń 1944 roku, zaś Ballada poetycką refleksją dotyczącą przemijania i zapominania, wypowiedzią matki skierowaną do syna - Tadeusza Gajcego. Czesława Miłosza są właśnie takimi zanurzonymi w historii utworami.

Dziś mówiliśmy o innym wierszu Czesława Miłosza - Campo di Fiori. Utwór jest prosty i trudny zarazem. Prosty - bo sam się tłumaczy, trudny, gdyż zmusza do pytań - to o czym właściwie jest? O pamięci? O sile poezji, która jest w stanie tworzyć legendy i po latach wzniecać bunt? Czy poeta jest kronikarzem zatem, czy bajarzem?

Campo di Fiori pobudza do refleksji - nie tylko mnie. Dwa wersy utworu stały się przyczyną naukowych, całkowicie poważnych dociekań. Czy rzeczywiście "Śmiały się tłumy wesołe/W czas pięknej warszawskiej niedzieli"? Jak ludzie mogli bawić się, wiedząc, że za murami getta trwa powstanie i umierają ludzie? "Tłumy wesołe" stały się w oczach niektórych wszystkimi mieszkańcami Warszawy. A jeśli wszyscy się bawili, to znaczy, że wszyscy byli obojętni na to, co dzieje się tuż obok. Niezbyt to przychylny obraz Polaków, nieprawdaż?

Dlatego autorowi książki Karuzela na placu Krasińskich tak bardzo zależało na wyjaśnieniu kwestii karuzeli. Dlatego powstała książka pod tym tytułem. Czy Miłosz nie przekroczył ram literatury? Czy nie stworzył kolejnej, niebezpiecznej legendy literackiej (pamiętacie Redutę Ordona Mickiewicza?). Polecam artykuł, którego fragmenty czytałam na lekcji. Nie jest długi, a warto go dokończyć: http://warszawa.gazeta.pl/warszawa/1,34889,6534257,Gdy_plonelo_getto_warszawiacy_sie_smiali_.html.

Nasze następne lekcje poświęcone będą odpowiedzialności pisarza/poety za to, co napisał. Czy w ogóle taka odpowiedzialność istnieje?

Jutro - test gimnazjalny. Pojutrze - pierwsza lektura.

Sztuka w służbie polityki

2010-09-05T22:59:00.000+02:00

W szkole, prócz wybranych arcydzieł literatury narodowej i światowej, macie okazję zetknąć się również z tym, co trudno obecnie określić tym mianem. Z czymś, co nie jest ponadczasowe ani uniwersalne. Z dziełami, które próby czasu nie przetrwały i pokazuje się je jako swego rodzaju ciekawostkę. Dziwny okaz, będący produktem dziwnych czasów.

Takimi okazami są niewątpliwie wiersze na cześć Stalina, zamieszczone w Waszym podręczniku. Są dobre pod względem formy - rytmu, podziału na strofy, oryginalnego obrazowania. Ich słabością jest jednak to, że zbyt ściśle związane są z ustrojem politycznym. Sławią jedną, konkretną postać. Jednakże nawet Wielcy Wodzowie umierają i niekoniecznie pamiętamy ich obraz wyidealizowany. Historia weryfikuje pieśni na cześć, pochlebne strofy pełne patosu. Obecnie Uśmiech Stalina Tadeusza Urgacza oraz Rzeka Adama Ważyka odbierane są jako zbyt patetyczne, śmieszne, a nawet (odpowiednio wygłoszone) - ironiczne.

Nowe pojęcie:

socrealizm (realizm socjalistyczny) - kierunek w sztuce; forma podporządkowania wszelkich dziedzin twórczości artystycznej potrzebom ideologicznym i propagandowym partii komunistycznej, stając się klasycznym przykładem sztuki totalitarnej. W Polsce obowiązywał w latach 1949 - 1955.

Na podstawie Słownika terminów literackich, red. J. Sławiński, Wrocław2002.

Zwracam uwagę na wytłuszczone daty. Nie zawsze sztuka w służbie polityki będzie się wiązała z socrealizmem czy totalitaryzmem. Ale o tym na następnych lekcjach...

Jako przykład filmu powstałego w tych wesołych latach odbudowy Polski, obejrzeliśmy fragment Przygody na Mariensztacie. Polecam scenę, której nie widzieliście. Proszę wsłuchać się w tekst tej uroczej piosenki i dostrzec jej niewątpliwą oryginalność:

Zainteresowanym tematem polecam stronę http://www.pawech2.republika.pl/ros/awa/soc/s1.htm. Niestety, jest już niezbyt przyjazna dla czytelnika (oprawa graficzna, nawigacja).

Kultura, arcydzieło, kicz, kamp

2010-09-02T22:25:00.000+02:00

W trzeciej części Waszego podręcznika do języka polskiego zostały zamieszczone bardzo interesujące teksty dotyczące sztuki i jej wytworów - arcydzieł oraz kiczu. Prócz wyczerpujących definicji słownikowych mogliśmy przeczytać dwa wywiady, pierwszy z Jerzym Pilchem, drugi ze Stanisławem Lemem. W obu pisarze wypowiadali się na temat sztuki współczesnej, formułując odważne i świadome opinie na jej temat.

Odbiór sztuki współczesnej, zarówno malarstwa, rzeźby, jak i literatury, wymaga sporej kompetencji kulturowej. Wiedzy na temat arcydzieł ma Wam dostarczyć szkoła. Ma także nauczyć Was krytycznej oceny wytworów ludzkiej wyobraźni. Taka nauka trwa jednak całe życie...

Przypominam dwa nowe terminy, które pojawiły się dziś na lekcji - camp oraz SLAM poetycki. Poeta slamowy, którego utwory czytałam (a fragmentu jednego z nich wysłuchaliśmy), to Maciej Kaczka. Zainteresowanym polecam stronę autora http://kaczka.art.pl/, na której znaleźć można takie jego utwory, jak Mały Emo (dla słuchaczy o mocnych nerwach).

Przy tej okazji przypomniał mi się jeden wybitny przykład - sama nie wiem - kiczu czy kampu. Oceńcie sami, zachęcam do komentowania (czyli formułowania swoich opinii).

Lista lektur na nasz ostatni wspólny rok szkolny

2010-08-31T20:41:00.000+02:00

Witając się z Wami po wakacyjnej przerwie, zwracam szczególną uwagę na tytuł dzisiejszego posta. Niech nutka nostalgii przyćmi niechęć do niektórych pozycji zamieszczonych na poniższej liście.

Andrzej Sapkowski, Ziarno prawdy
Janusz Domagalik, Koniec wakacji
Sofokles, Antygona
Aleksander Fredro, Zemsta
Antoine de Saint-Exupery, Mały Książę
Clive Staples Lewis, Lew, czarownica i stara szafa

Prac domowych chwilowo brak, przypominam jednak o zapowiedzianym dziś teście gimnazjalnym (będziemy pisać w środę, 8 września - chyba że nasz plan drastycznie się zmieni).

Obrazy pozostawiane w głowach - Grundwald 600 lat później

2010-07-15T10:56:00.000+02:00

Witam wszystkich zaglądających uczniów - mam nadzieję, że nie jest Was wielu i spędzacie czas raczej na plażach, w górach lub w lasach nie zaś przed ekranem komputera. Żałuję bardzo, iż nie zdążyłam umieść na blogu posta z życzeniami udanych (i bezpiecznych) wakacji. Mam nadzieję, że mimo tego Wasze wakacje są i będą udane.

Dzisiejsza rocznica domagała się przypomnienia o niej również tutaj. Zapewne skuteczniej przypomina Wam o niej radio i telewizja. Wszak to 600 rocznica jednej z naj... bitew w historii Polski. Nie jestem historykiem (choć historią się interesuję, jak wiecie), dlatego też pozostawiam nieuzupełnione naj... Czy największa? Czy najbardziej znacząca? Najważniejsza? Nie mnie o tym sądzić.

Jest to jednak bez wątpienia bitwa najsilniej tkwiąca w świadomości zbiorowej Polaków. Tak mi się przynajmniej wydaje... Można nie pamiętać dokładnie roku czy daty co do dnia, ale każdy wie, że bitwa pod Grunwaldem to Polacy, Krzyżacy i dwa nagie miecze. A skąd wszyscy to wiedzą? Z lekcji historii? Wiemy przecież, że nie...

Obraz bitwy pod Grunwaldem został umieszczony w naszych głowach przez Henryka Sienkiewicza*. Tkwi tam od ponad stu lat i ma się zupełnie dobrze, wspomagany obrazem Jana Matejki oraz filmem w reżyserii Aleksandra Forda. Literatura pełni różne funkcje - poznawczą, dydaktyczną, estetyczną, eskapistyczą, a także - według mnie - mitotwórczą :). Przyczynia się do utrwalania wyobrażeń o jakimś wydarzeniu, które rzeczywiście miało miejsce. Granica między fikcją literacką a rzeczywistością zaciera się.

Chciałabym kiedyś zobaczyć inscenizację bitwy. Jeśli ktoś z Was był tam kiedykolwiek lub będzie w tym roku, chętnie poczytam o jego wrażeniach spod Grunwaldu.

* Henryk Sienkiewicz opisu bitwy pod Grunwaldem nie wyssał z palca, pamiętajmy o tym. Posiłkował się źródłami historycznymi, w dużej mierze Rocznikami Jana Długosza. Fragment dostępny tu http://staropolska.pl/sredniowiecze/dziejopisarstwo/Dlugosz.html.

Twórczość poetycka...

2010-06-24T23:51:00.000+02:00

... to nie tylko "nudy i syf"* czy też "coś wzniosłego". Poezja to zabawa słowem, przedmiotem, rymem, rytmem, znaczeniem. Nawet przypadkowo skonstruowana metafora może okazać się tą trafnie opisującą świat. Tą, nad którą warto się dłużej zastanowić.

Poniżej kilka poetyckich, kolektywnych tworów z naszych warsztatów.

* Moim zdaniem poezja to nie syf. Owszem, poszczególne egzemplarze mogą być nudne, jednakże "syf" to zbyt mocne i ogólne stwierdzenie.

ten

samolot spada

odlotowy

jak korkociąg

ten

oglądał mecz

spazmatyczne

ten stół

matematyczny

różowy miś

idiotyczny

jego dłoń

III

piłkarski

czyta książkę

zakręcony

jak słońce

zakatarzony

tą

kopiąc kolegę

zawieszony

jak wołek

otaczają mnie niebieskie ściany

a w rogu stoi szkielet kościany

Liście lekko falują na wietrze

chodź tu Pietrze

na wietrznym wietrze

leży żaba niczym przejechana

i zastanawia się, gdzie podziała się jej piżama

która leżała w śmietniku od rana

kochany

jedzie samochód

zaciemniony

jak dres

ograniczony

VII

metalowa rura

łatwowierna

jak samolot

Odnoszę nieodparte wrażenie, że było tych "wierszy" więcej... Na pewno nie zginęły, po prostu zawieruszyły się gdzieś w papierach, których nie brak żadnemu nauczycielowi.

Na zakończenie oddaję głos poecie oraz muzykowi.

Miron Białoszewski

Namuzowywanie

Muzo
Natchniuzo

      tak
ci
końcówkowuję
z niepisaniowości

natreść
     mi
ości
      i
   uzo

Czesław Śpiewa

Opowieści insiprowane obrazami

2010-06-15T22:09:00.000+02:00

Wasze prace inspirowane obrazami bardzo mi się podobały. Każda z prac była inna i czytałam je z przyjemnością (błędy językowe już takiej przyjemności mi nie sprawiały).

Niektóre z obrazów, na podstawie których tworzyliście swoje historie, miałam okazję widzieć po raz pierwszy w życiu. Najbardziej przypadł mi do gustu ten wybrany przez Agnieszkę:

Obraz, wraz z jego historią oraz krótką analizą i porównaniem do znanego Wam Portretu małżonków Arnolfinich znajdziecie tu: http://ritabaum.pl/go.php?id=57&what=teksty (polecam!).

Poniżej zamieszczam również fragment opowiadania Kuby R. (wiemy, o kogo chodzi?) pt. Pętla.

Nexus

Niektórzy twierdzą, że to się nigdy nie wydarzyło, ale ja wiem co widziałem i gdzie byłem. Opowiem wam moją historię.

Drugi lutego. Chłodna noc. Nie sposób było zobaczyć cokolwiek w promieniu większym, niż 100 metrów. Byłem na działce z domkiem, położonej na zboczu góry, z dala od cywilizacji. Specjalnie wybrałem to miejsce, żeby nie było świadków. Przygotowywałem się do tego dnia miesiącami. Wiedziałem, że mam tylko jedno podejście. 22:20:35. Zostały mi tylko dwie minuty. Ostatnie przemyślenia. 22:21:00. Zostało ni mniej, ni więcej, tylko 60 sekund. A Jeśli się nie uda? Mój zegarek właśnie pokazał 22:21:45. Serce skoczyło mi do gardła. 22:21:55. Jeszcze 5, 4, 3, 2, 1.

Ku mojemu zdumieniu nic się nie stało. Spojrzałem zdziwiony na zegarek. 22:22:07. Nie udało się. Zatrząsłem ręką z niedowierzaniem. 22:22:15. Nie chce być inaczej. Zrezygnowany, już chciałem wracać do domku. Wybiła 22:22:22 i ktoś poklepał mnie po ramieniu.

To był on. Nareszcie. Już myślałem, że nie przyjdzie. W sumie mógłbym go nazwać „Ja”, ale o tym za chwilę. Pokazał mi palcem stronę, w którą miałem się udać. Wciąż nie dotarło do mnie, że się udało. Poszedłem w kierunku linii drzew. Tam czekał na mnie mój pojazd.

Prawdopodobnie teraz nadszedł właściwy czas by wyjaśnić, o co chodzi. Pewnego dnia wpadłem na genialny pomysł. W zasadzie to pomysł wpadł na mnie. 27 czerwca 2000 roku potrącił mnie samochód. Świadkowie mówią, że samochód jadący ponad 150 km/h w momencie uderzenia we mnie nawet nie zwolnił, co w sumie było logiczne ponieważ kierowca w środku był skupiony pisaniem SMS'a do żony. Moje, na szczęście, nieprzytomne już ciało, przeleciało 20 metrów i wylądowało na drzewie. Przez prawie rok byłem w śpiączce. Cudem jest, że przeżyłem, ale to jest nieważne. Ważne jest to, co widziałem. Będąc pół-martwy miałem wizję. 22 Lutego 2002 roku dokładnie o godzinie 22:22:22 czekałem w miejscu spotkania, na wcześniej wspomnianej działce. Miałem tam czekać na siebie. Tak, tak, na siebie. Siebie z przyszłości. Dlatego ta data jest taka ważna. Za dwadzieścia lat muszę zdobyć machinę czasu aby wrócić do tego momentu i przekazać ją samemu sobie z tego dnia.

"Reduta Ordona" na bis

2010-06-14T20:25:00.000+02:00

Adam Mickiewicz, pisząc Redutę Ordona, pewien był, że utrwala historię bohaterskiej śmierci Juliana Ordona. Jak się później okazało, stworzył heroiczną legendę literacką. Z inspiracji życiem powstała poezja, a ta nie musi opisywać życia takiego, jakim ono jest.

Interpretacja utworu też jest indywidualną sprawą interpretatora. W filmie Syzyfowe prace wiersz wykonany został tak:

Współcześnie natomiast, można Redutę... nawet zaśpiewać. Być może poniższa wersja ułatwi niektórym pamięciowe opanowanie utworu :).

Niezły motyw z tą miłością

2010-06-08T23:05:00.002+02:00

Zacznijmy może od słownika. Jeśli nie wiadomo, od czego zacząć, dobrze jest przytoczyć przynajmniej jedną mądrą definicję (wierzcie mi, jest to rada godna zapamiętania, przekonacie się o tym, pisząc pracę magisterską).

motyw - elementarna - dająca się analitycznie wyodrębnić - jednostka konstrukcyjna świata przedstawionego w utworze, jego składnik pierwiastkowy: zdarzenie, przedmiot, sytuacja, przeżycie itp.

Fragment definicji ze Słownika terminów literackich (red. J. Sławinski)

Miłość natomiast, jaka jest - każdy widzi. Choć tak powszechna, tyle się o niej mówi, pisze, śpiewa, kręci filmów, to jednak trudno ująć ją w twarde ramy definicji. Ma wiele, naprawdę wiele odcieni.

W Syzyfowych pracach Stefana Żeromskiego mamy do czynienia z pierwszą miłością, uczuciem nieśmiałym, platonicznym, ale jakże intensywnym. Marcin Borowicz nigdy nie rozmawiał z Anną Stogowską (Birutą), a jednak narrator dał nam dość wyraźnie do zrozumienia, że wyznali sobie miłość. A nie zamienili przecież ze sobą - podkreślam - ani słowa! Tylko na siebie spoglądali; on od początku śmiało, ona musiała przekonywać się do niego nieco dłużej.

Inaczej - choć podobnie - rzecz się ma z filmem Petera Webbera Dziewczyna z perłą. Między głównymi bohaterami (Griet i Vermeerem) od początku istnieje dziwne napięcie. Spojrzenie, krótka wymiana zdań, wspólna praca, przebywanie blisko siebie, patrzenie na chmury i obrazy - wszystkie te drobiazgi budują między nimi dziwną relację. Niewątpliwie jest między nimi coś - ciekawość, fascynacja, chemia, miłość? Momentem kulminacyjnym ich związku/relacji jest malowanie portretu. Griet odsłoniła się przed Vermeerem jak przed żadnym innym mężczyzną - pamiętacie scenę z jej rozpuszczonymi włosami? A oni tylko na siebie patrzyli...

Potem jest przekłucie ucha, bardzo znacząca scena. A jeszcze przed tym, kiedy Griet ogląda nieukończony obraz, mówi: "Zajrzałeś do mojego wnętrza". Vermeer powiedział jej coś za pomocą obrazu. Ale co? Nie będę wdawać się tu w zawiłe interpretacje. Film jest z pozoru bardzo prosty, zarówno pod względem fabuły, jak i użytych środków, a jednak... Wyczulone oko dostrzeże tam wiele bardzo znaczących szczegółów.

Idąc za ciosem, przyniosłam na lekcję wiersz Krzysztofa Kamila Baczyńskiego Biała magia. To jedno z najpiękniejszych przedstawień kobiety w poezji, jakie znam i pamiętam. Barbara o szklanym, srebrnym, kruchym, ale giętkim ciele - zostanie taka na zawsze, unieśmiertelniona przez swojego męża. Nawet w najokropniejszych czasach (erotyk ten powstał przecież w czasie wojny, w okupowanej Warszawie) ludzie potrafią kochać.

Wspólny grób Barbary i Krzysztofa Baczyńskich. W chwili śmierci on miał 23 lata, ona 22.

Zdjęcie jest mojego autorstwa.

Na koniec zaś pytanie - jak Wam się widzi nowa oprawa graficzna? Mroczny nagłówek jest autorstwa K...uby.

W gąszczu inspiracji - "Dziewczyna z perłą"

2010-06-01T23:55:00.000+02:00

W związku z zakończeniem omawiania lektury Syzyfowe prace (która, jak mniemam, ma szanse zająć dość wysoką pozycję w rankingu najnudniejszych kiedykolwiek przeczytanych przez Was książek), mogliśmy przejść do rozważań związanych z tytułem i treścią ostatniego rozdziału Waszego podręcznika - Twórca i jego dzieło.

Zarówno "twórca", jak i "dzieło" to terminy bardzo pojemne. Jest dzieło literackie, filmowe, malarskie. Jest poeta, rzemieślnik, artysta. Film w reżyserii Petera Webbera Dziewczyna z perłą stanowi doskonały wstęp do rozważań o dziele i twórcy właśnie.

Co było pierwsze? Powiedzieliśmy, że obraz Dziewczyna z perłą (znany też jako Dziewczyna z perłowym kolczykiem), namalowany przez Jana Vermeera w drugiej połowie XVII wieku. Był malarz (twórca), jest obraz (dzieło) - to jedyne pewne fakty. Kto pozował, kiedy dokładnie powstał portret młodej kobiety w błękitnym turbanie - nie wiadomo.

Znane (choć nieznane też) obrazy mogą inspirować twórców posługujących się innymi znakami, innym kodem. W tym wypadku portret zainspirował amerykańską pisarkę Tracy Chevalier, która ze swej wyobraźni wysnuła historię młodej służącej w domu Vermeerów.

Z kolei książka Chevalier zainspirowała twórców filmu Dziewczyna z perłą. Pamiętajcie jednak, że film jest nie tylko adaptacją książki, ale również przeniesieniem na ekran, ożywieniem obrazów Vermeera. Ujęcia są bardzo malarskie, statyczne, pełne świateł i cieni, spokojne - takie jak malowane przez mistrza z Delft sceny rodzajowe.

Jeden tytuł (Dziewczyna z perłą) trzy różne dzieła. A u podstaw tego wszystkiego czysto ludzka potrzeba tworzenia.

Prezentację z lekcji podsumowującej film można ściągnąć stąd. W prezentacji znajduje się również temat pracy domowej wraz ze wskazówkami jej wykonania.

Następny wpis dotyczyć będzie motywu miłości :).

Syzfowe prace - pytania i zagadnienia

2010-05-30T17:44:00.001+02:00

Ponieważ nie mamy już czasu na sprawdzian, we wtorek (1 czerwca, z okazji Dnia Dziecka :)) będziecie odpowiadać na pytania dotyczące lektury Syzyfowe prace Stefana Żeromskiego.

Niestety, nie miałam wcześniej czasu, aby zamieścić dla Was pytania. Oto i one:

Metody rusyfikacji przedstawione w powieści Stefana Żeromskiego.
Dwojakie znacznie tytułu powieści (syzyfowe prace rusyfikatorów/syzyfowe prace uczniów).
Życiorys Marcina Borowicza.
Życiorys Andrzeja Radka.
Wątki autobiograficzne w powieści Żeromskiego.
Motyw miłości w Syzyfowych pracach.
Sposób potraktowania tradycji romantycznej w Syzyfowych pracach (wyjaśnić na konkretnym przykładzie).
Postawy uczniów wobec rusyfikacji (panslawizm a spotkania u Gontali).

Co do pytania nr 7 - proszę o przeczytanie swoich notatek z lekcji poświęconych lekcjom polskiego u Sztettera i prof. Bladaczki. Polecam również lekturę tego wpisu. Tam znajduje się odpowiedź na pytanie 7.

Kilka słów o... reportażu

2010-05-20T22:20:00.003+02:00

Przed Wami niełatwe (ale też nie przesadzajmy - nie aż tak trudne) zadanie napisania reportażu związanego z wydarzeniami, które miały miejsce na lekcji języka polskiego u prof. Sztettera. Lekcja należy oczywiście do porządku fikcji literackiej, ale na potrzeby Waszej pracy musi zostać potraktowana tak, jakby wydarzyła się naprawdę i do tego całkiem niedawno.

Możecie napisać swój reportaż z perspektywy uczestnika opisywanych zdarzeń (np. jednego z uczniów), osoby, której wydarzenia dotyczą (któryś z nauczycieli - polskich lub rosyjskich) lub z punktu widzenia osoby, która bada sprawę, ponieważ nic o niej nie wie. Szuka Prawdy wydarzeń. Zresztą do tego powinien dążyć każdy reporter - do Prawdy.

Pisząc, nie przesadzajcie z emocjami. Nie oznacza to, że Wasza praca ma być pozbawiona jakichkolwiek ocen, ale niech wyrażone one zostaną w sposób bardziej subtelny niż szastanie wielkimi słowami typu "to było przerażające!", "okrutni i bezduszni rusyfikatorzy", "gnębiona, prześladowana i katowana młodzież.". Ważcie słowa. Pamiętajcie też, że już sam dobór materiału jest oceną wydarzeń.

Cechy reportażu

reportaż = relacja z wydarzeń autentycznych wzbogacona elementami: opisu, opowiadania, wywiadu, sprawozdania oraz np. druków urzędowych (zaproszenia, fragmenty recenzji, akty urodzenia itp.); reportaż to literatura faktu, gatunek publicystyczny, a właściwie – z pogranicza dziennikarstwa i prozy;
zaangażowanie autora – od małego (autor nie ujawnia swojego zdania, jedynie selekcjonuje materiał) do dużego (autor ocenia)
narracja – pierwszo- lub trzecioosobowa;
wprowadzenie bohatera (bohaterów).

Pamiętajcie, aby Wasz reportaż był zbudowany tak jak ten, który omawialiśmy na lekcji. Wyraźny, chwytliwy tytuł, wyodrębniony lead, śródtytuły. Nie zapomnijcie się również podpisać. Mile widziane zdjęcia (możecie przecież wykorzystać fotosy z filmu) i inne "dopiski" (np. fragmenty Reduty Ordona czy informacje o Mickiewiczu i co jeszcze przyjdzie Wam do głowy).

Polecam ciekawą stronę z reportażami (także uczniowskimi): http://www.warsztat.trop-reportera.pl/ oraz reportaże z "Dużego Formatu".

Jeśli nie możecie doczytać swoich notatek pomocną może okazać się ta strona: http://eduseek.interklasa.pl/artykuly/artykul/ida/2720/idc/14.

Na wszelkie pytania chętnie odpowiem, pod warunkiem, że nie będą zadawane w poniedziałek w godzinach wieczornych i nocnych :).

Dwie lekcje polskiego - Żeromski i Gombrowicz

2010-05-16T22:32:00.000+02:00

Na kilku ostatnich lekcjach mieliśmy okazję przyjrzeć się dokładniej lekcji (nieuniknione powtórzenie) polskiego z Syzyfowych prac Stefana Żeromskiego, na której Bernard Zygier recytuje Redutę Ordona. Jak to powiedział jeden z Was "Recytował ten wiersz i w nich się ten patriotyzm budził" :))) (och, jak dobrze, że w Internecie można używać emotikon!).

W czasach, kiedy toczy się akcja Syzyfowych prac, uczniowie polscy nie mieli możliwości legalnego czytania utworów Adama Mickiewicza czy Juliusza Słowackiego. Na lekcjach prof. Sztettera uczniowie czytali kiepskie utwory drugorzędnych poetów, tłumaczyli je na rosyjski i - jak pisze Żeromski - dokonywali ich rozbioru gramatycznego.

Język polski prowadzony po rosyjsku, czyli narodowy język, który nie służy wyłącznie do porozumiewania się, jest nośnikiem kultury - prowadzony tak, jak język obcy. Rusyfikacja - dążenie do wynarodowienia podbitych przez Rosjan państw. Proces, którego zwieńczeniem miało być uznanie za swoje: języka, kultury, historii rosyjskiej. Natomiast swoje, odziedziczone po przodkach, miało stać się obcym.

Zatem: nie mówimy po polsku, nie czytamy po polsku, nie myślimy po polsku, a z historii Polski znamy tylko wybrane fakty, stawiające przodków w niekorzystnym świetle. Kiedy zatem na lekcji polskiego w gimnazjum w Klerykowie pojawia się wiersz zakazanego Mickiewicza, w dodatku wiersz silnie związany z historią narodu (i to stosunkowo niedawną...), nic dziwnego, że w uczniach "budzi się ten patriotyzm". Tradycja romantyczna w powieści Żeromskiego traktowana jest z patosem, bardzo poważnie. Czytać poezje romantyków to deklarować swoją przynależność narodową.

Zupełnie inny stosunek do tradycji romantycznej reprezentuje Gombrowicz. W latach międzywojennych, kiedy wydana została Ferdydurke (której fragment czytaliśmy na lekcji), nikt już nie zabraniał czytać poezji Słowackiego czy Mickiewicza. Wreszcie można było się nią legalnie i do woli zaczytywać. Na lekcji prof. Bladaczki nie poddawano jednak poezji analizie ani tym bardziej interpretacji. Ta lekcja to karykatura, parodia, groteskowe wyolbrzymienie podejścia ciała pedagogicznego do spuścizny romantycznej. Tak na marginesie - uderzające było to, iż stwierdziliście, że to nie karykatura, a szkolna codzienność... Ciarki przeszły mi po plecach...

Według prof. Bladaczki "Słowacki wielkim poetą był". I już. Bez dyskusji. Nie pyta się uczniów, czy poezja wzbudza w nich uczucia, ale oczekuje odpowiedzi na pytanie dlaczego wzbudza uczucia. Straszne... Czy może wzbudzać uczucia coś, czego się nie rozumie? Lub poznaje pod przymusem?

Wiem, że powieść Żeromskiego wzbudza w Was uczucie niechęci :). Dopóki jednak wykazujecie się wiedzą na temat lektury oraz odpowiednimi umiejętnościami, zupełnie mi to nie przeszkadza. Może kiedyś wrócicie do czegoś, co poznaliście w szkole. A może nie. Ważne jednak jest to, byście myśleli samodzielnie. Tak, to czasem ryzykowne, ale na dłuższą metę się opłaca.

Na zakończenie jeszcze jedno podejście do tradycji romantycznej.

Zobacz więcej na www.streemo.pl

Wyznaczanie czasu akcji w powieści

2010-05-12T17:25:00.000+02:00

Nieczęsto pisarz postępuje tak, jak Małgorzata Musierowicz, która skrupulatnie datuje każdy z rozdziałów książek w cyklu Jeżycjada. Jeśli autor nie zostawia czytelnikowi wyraźnej informacji co do czasu akcji w powieści, to informację tę "przemyca" między akapitami. Zostawia nam dość wyraźne znaki, którymi winniśmy się kierować, chcąc umieścić dzieje bohaterów na osi czasu.

Dlaczego wyznaczanie czasu akcji jest ważne? Ponieważ - w przypadku powieści współczesnych lub też historycznych - postępowanie, życie, losy bohaterów zależą od kontekstu, nazwijmy go kontekstem historycznym.

Nie inaczej jest w Syzyfowych pracach. Marcin Borowicz i jego koledzy zostali wyjątkowo silnie osadzeni w kontekście historycznym, podobnie jak bohaterowie Kamieni na szaniec, Niemców czy Opium w rosole. Czasy, w jakich żyją, silnie determinują ich działania.

Chcąc wyznaczyć czas akcji powieściowej należy dysponować wiedzą historyczną lub umiejętnością dojścia do takiej wiedzy :). Realia Syzyfowych prac (zabory, wzmożona rusyfikacja) pozwalają nam umieścić akcję po 1864 roku, czyli po powstaniu styczniowym, o którym się kilka razy wspomina. Zwłaszcza jeden fragment, ten z kartkówki, pozwala w miarę precyzyjnie określić czas akcji:

W zachwycie jego tkwiło coś bolesnego, jakieś przypomnienie mętne i zamglone a przecie żywe niby ciągle w uchu dzwoniący płacz nie wiedzieć czyj, nie wiedzieć kiedy słyszany,a może nie słyszany nigdy, tylko razem z istnością poczęty w łonie matki, gdy brzemienna chodziła około uwolnienia męża z fortecy i w milczeniu płakała nad męką, nad klęskami, nad niedolą i boleścią ginącego powstania.

Skoro matka Marcina była w ciąży prawdopodobnie w 1863 lub 1864 roku, to Marcin urodził się w 1864 lub 1865. Kiedy zatem zostaje przywieziony do szkoły w Owczarach (mając osiem lat) jest roku 1872 lub 1873. Maturę mógł zdać w wieku 18 lat, więc powieść kończyłaby się w 1882 lub 1883.

Prawda, że wyznaczanie czasu akcji w powieści nie jest trudne? :)

Życzę miłego popołudnia. Notka o dwóch lekcjach polskiego (Żeromski, Gombowicz) ukaże się, gdy już skończymy ten temat.

"Syzyfowe prace" dla średnio zaawansowanych

2010-05-05T11:49:00.000+02:00

Dlaczego "dla średnio zaawansowanych"? Ponieważ lekturę powieści Stefana Żeromskiego macie już (mam nadzieję) za sobą, coś z niej pamiętacie i nie podobała się Wam. Zdaję sobie sprawę, że Syzyfowe prace mają szansę zostać najnudniejszą książką roku szkolnego 2009/2010, ale - jak wiecie, bowiem jesteście doświadczonymi uczniami - szkoła to nie tylko przyjemności.

Syzyfowe prace wybrałam do realizacji w tym roku, ponieważ łączą się w pewien sposób z już poznanymi przez nas tekstami (Kamienie na szaniec, Opium w rosole). Oczywiście nie bezpośrednio. Jednak ufam, że widzicie pewne podobieństwo losów bohaterów, którzy musieli, czy też chcieli, przeciwstawić się narzuconemu przez władze porządkowi. Którzy dojrzewając, szukali własnej tożsamości, wartości wartych ocalenia.

Rozumiem, że sama forma powieści Żeromskiego może Wam przeszkadzać w śledzeniu fabuły. Drobiazgowe opisy, nieznane terminy, brak wyrazistych punktów kulminacyjnych... Lekcji jednak poświęconych losom Borowicza będzie sporo.

Ekranizacja, którą oglądaliśmy (niestety, nie wszyscy) jest w miarę wierna książce, należy do tych "z ducha" oryginału. Choć gorąco ją polecam*, mam nadzieję, że nie pomieszają się Wam dwa porządki - powieściowy i filmowy. Poniżej zamieszczam fragment ze szkoły w Owczarach, którego w wersji pełnometrażowej brak.

* W zasadzie polecam serial, nie pociętą i niekompletną wersję kinową. Serial składa się z sześciu odcinków, których tytuły odnoszą się do lat życia Marcina Borowicza. Twórcy adaptacji starali się obliczyć czas akcji dokładniej niż twórcy ściąg, umieszczający akcję w latach 70. XIX wieku. Uważny czytelnik wydobędzie z tekstu informacje bardziej wiarygodne.

Przypominam, że jutro kartkówka z treści.

Kilka słów o "Alicji..."

2010-04-15T21:54:00.000+02:00

Jak trafnie podsumował Szymon, Alicja w Krainie Czarów Tima Burtona to (nie pamiętam, czy tak dokładnie powiedział, niestety, ale moje odczucia są podobne) udziwnione Opowieści z Narnii. Filmowi nie można oczywiście odmówić wielu zalet - pięknej, bardzo malarskiej scenografii, fantazyjnych kostiumów, doskonałej obsady aktorskiej i niezłej gry, muzyki, montażu, efektów specjalnych. Wszystko to jednak nanizane zostało na sznurek okaleczonej fabuły. Fabuły przyciętej na miarę współczesnego odbiorcy. A kim jest modelowy, ten właściwy odbiorca Alicji...? W zasadzie ciężko stwierdzić. Dziecko? Dorosły?

Z Lewisa Carrolla w filmie ostali się bohaterowie oraz niektóre zabiegi językowe. Nie ostało się natomiast to, co czyni jego opowieść wyjątkową i różną od baśni fantastycznych, których ekranizacje przychodzi nam często w ostatnich czasach oglądać. Obie książki Carrolla są zapisami snu małej dziewczynki. Snu nieprzewidywalnego, nonsensownego, niepozwalającego wbić tych opowieści w ciasny gorset konkretnego gatunku.

Tymczasem Alicja Burtona, choć w początkowych scenach widzimy ją manifestującą niechęć do gorsetu (arcyniewygodnej części garderoby) oraz pończoch, upchnięta została w strukturę baśni. W pewnym momencie, już w Krainie Czarów, do bohaterki dochodzi prawda, iż to nie sen, to dzieje się naprawdę. Okazuje się, że Kraina owa istnieje tak samo, jak Narnia za szafą. Dziewczyna nie przenosi się tam podczas snu, choć - podobnie jak zwykle sen - pobyt w dziwnym świecie ma dla niej wymiar terapeutyczny.

Otóż, aby pokonać smoka w normalnym życiu, należy najpierw zmierzyć się z Dżabersmokiem w Wonderlandzie (skoro już spolszczamy...). Pobyt Alicji w Krainie zbudowany jest jak baśń magiczna. Specjaliści od schematów fabularnych przyznają mi rację.

Żałuję, że Tim Burton zrobił Alicję teraz. Zapewne do tego dzieła już nie wróci, nie poprawi, nie oddziecinni (czy raczej "oddisneji"? A w każdym razie - nie odratuje). A miałam nadzieję, że uda mi się w końcu zobaczyć ekranizację na poziomie.

Tekst dla suflera

2010-04-14T23:12:00.000+02:00

Na moim chomiku w końcu do ściągnięcia tekst inscenizacji Niemców dla suflera. Raz jeszcze wklejam linka http://chomikuj.pl/karo162. Pliki (dwa pierwsze) znajdują się w folderze "II gimnazjum". Przepraszam za karygodne opóźnienie w zamieszczeniu tychże.

Jak słusznie zauważyliście, dawno tu nic nie pisałam. Już wkrótce, bo jutro, to się zmieni. Może wyjdziemy w końcu ze sportowo-świątecznego impasu i będzie o czym opowiadać.

W krzywym zwierciadle satyry

2010-03-28T19:36:00.000+02:00

O ile obecnie satyra kojarzy się Wam wyłącznie z kabaretem (w sumie - dobrze), o tyle, kiedy w XVIII wieku w tym gatunku tworzył Ignacy Krasicki, przypuszczam, że wcale nie było mu do śmiechu. Zwłaszcza, iż świat był zepsuty... Satyra krytykowała, wyśmiewała, wyolbrzymiała (zupełnie jak krzywe zwierciadło) wady polityki, społeczeństwa, określonych grup społecznych i osób. W przeciwieństwie do bajki pozbawiona była morału, jednak i ją zalicza się (podaję tu oczywiście w uproszczeniu) do literatury dydaktycznej.

Poznaliśmy dwie satyry Krasickiego: Świat zepsuty oraz Żonę modną.

Proszę pamiętać, że w Żonie modnej krytykuje się nie tylko małżeństwa zawierane dla zysku, ale także podatność wyższych sfer społecznych na nowinki zagraniczne, a szczególnie francuskie; modę na kuchnię, ubiory, wyposażenie domu, ogrodu, nawet życie towarzyskie.

Poniżej wariacja na temat epoki, czyli teledysk ze scen filmu Maria Antonina Sofii Coppoli.

W klasie pierwszej pisaliście wypracowanie Czy chciałbyś, aby wróciła moda średniowieczna? Wszyscy odpowiedzieliście, że nie. Myślę, że jeśli chodzi o modę francuską końca XVIII wieku (oczywiście tę wyższych sfer; niższe zawsze miały wygodniejsze stroje), to powiecie jej jeszcze głośniejsze "nie". A może się mylę?

Życzę miłego wieczoru.

Ignacy Krasicki - to jeszcze nie koniec, to dopiero początek

2010-03-16T19:18:00.000+01:00

Po dzisiejszym sprawdzianie (na którego wyniki litościwie opuszczę zasłonę milczenia) chciałam pokazać Wam fragment filmu animowanego Krasicki Reaktywacja. Niestety, nie udało się - z braku fonii :/. Jak się okazało parę minut temu, nie była to wina komputera, lecz samego pliku raczej. U mnie też głosu nie ma... Ani w Operze, ani w Mozilli. Dziwne.

Znalazłam jednak inne "ekranizacje" bajek Ignacego Krasickiego, poety oświeceniowego. Oto przykład jednej z nich.

Wszystkim zaś przemęczonym pogodą, sprawdzianami, nauką, zawodami pływackimi oraz zupełnie poważnymi problemami ciała i ducha dedykuję bajkę Syn i ojciec:

Każdy wiek ma goryczy, ma swoje przywary;
Syn się męczył nad książką, stękał ojciec stary.
Ten nie miał odpoczynku, a tamten swobody:
Płakał ojciec, że stary; płakał syn, że młody.

XVIII wiek! A jakże aktualne! I za to między innymi kocham literaturę. Daje niezbity dowód na to, że ludzkie radości i smutki zawsze były takie same :).

Życzę miłego wieczoru.

Przypominajka

2010-03-15T19:25:00.000+01:00

Przypominam o jutrzejszym krótkim sprawdzianie - każde z Was otrzyma trzy zdania wielokrotnie złożone do samodzielnego rozbioru.

Z Krasickim, o którym mówiliśmy w piątek (bajka Człowiek i zdrowie) prędko się nie rozstaniemy. Zostanie z nami jeszcze przynajmniej dwie lekcje :).

Życzę miłego wieczoru.

"Niemcy" Leona Kruczkowskiego - wcale nie takie krótkie podsumowanie

2010-03-05T17:38:00.001+01:00

Lubię dramat Niemcy Leona Kruczkowskiego. Za ciekawe problemy, które podejmuje, za charaktery, które świetnie napisał. Za proste, a jednocześnie dobitne słowa, w których bohaterowie wyrażają swoje racje. I przede wszystkim za to, że jego Niemcy nie są jednowymiarowi. Są po prostu ludźmi, którzy dokonali pewnych wyborów.

Osoby dramatu są Wam dobrze znane, wszak co nieco o nich przeczytaliście na potrzeby karnej prezentacji. Kilka razy wysłuchaliście również prób inscenizacji dwu scen. W centrum wydarzeń mamy zatem rodzinę Sonnenbruchów.

Jako pierwszego poznajemy Willego, oddanego oficera hitlerowskiej armii, który - choć największym uczuciem i szacunkiem darzy swoją matkę - nie dostrzega człowieka w matce Christiana Fonsa, pani Soerensen.

Ruth, siostra Willego, artystka, żyje tak, jak chce. Jest bardzo silną osobowością. Nie wiadomo czy dla kaprysu, z chęci doświadczania "mocnych" przeżyć, czy z powodu odzywających się w niej głębszych uczuć postanawia pomóc Joachimowi Petersowi.

Profesor Walter Sonnenbruch to centralna postać dramatu. To jego życie zostaje tu postawione pod największym znakiem zapytania. Mówi o sobie, że chce być uczciwym człowiekiem, uczciwym Niemcem. Skrywa się w swojej samotności, starannie odgradza od świata zewnętrznego. Postawę profesora można zrozumieć, ciężko wydać o nim jednoznaczny sąd. Nie ma jednak wątpliwości, że jego spokój ducha został zburzony przez Petersa i profesor nie będzie już tym samym człowiekiem.

Jego żona, Berta oraz synowa Liesel to zdecydowane zwolenniczki Hitlera.

Czy obojętni są niewinni? Czy zwykły człowiek przyczynia się do podtrzymywania porządku opartego na złych założeniach, wynaturzonej ideologii? To pytania, które (nie bezpośrednio może, ale przecież!) stawia Kruczkowski widzowi dramatu. Odpowiedzi musicie udzielić sobie sami, zgodnie z własnymi poglądami.

Nie chcąc zatem moralizować, kończę i życzę miłego weekendu.

Lektury szkolne - wiecznie żywe

2010-03-02T23:59:00.000+01:00

Na marginesie rozważań polonistycznych... Źródło obrazka: http://demotywatory.pl/1091618/Danuska-nie-przyjade-na-wieczerze.

"Balladyna" w Bytomskim Centrum Kultury

2010-03-01T18:54:00.000+01:00

I jak Wam się podobało dzisiejsze przedstawienie, drodzy Gimnazjaliści? Ja jestem, co muszę przyznać, mile rozczarowana. Jedynym mankamentem dzisiejszego wyjścia na spektakl była publiczność (niestety...). Jeśli czegoś z Balladyny nie zrozumieliście - nie przejmujecie się, jutro stanie się to łatwiejsze.

W związku ze sztuką wg Słowackiego mam dla Was dwie dodatkowe prace domowe - do 9 marca.

Sprawozdanie ze spektaklu Balladyna Teatru Nowego ze Słupska. (5p./0p.)
Recenzję spektaklu Balladyna Teatru Nowego ze Słupska. (7p./0p.)

Mam nadzieję, iż potraficie wskazać różnice między sprawozdaniem a recenzją.

Jeśli ktoś z Was chciałby oddać jako pracę dodatkową recenzję obejrzanego niedawno filmu/przeczytanej książki - może to uczyć, bardzo chętnie wstawię Wam dodatkowe punkty.

Wiosna idzie, szkoła wraca

2010-02-28T17:33:00.000+01:00

Drodzy Uczniowie!

Dwa tygodnie temu, kiedy wszyscy (i Wy, i my - nauczyciele) z radością powitali ferie, była jeszcze zima. I to jaka! Teraz, kiedy wracamy (wypoczęci i pełni zapału do nauki jak mniemam) widać już wiosnę. Śnieg w tajemniczy sposób zniknął, pojawiły się kałuże, termometr wskazuje temperaturę powyżej zera.

Rozpoczynamy nasze przedwiosenne spotkania udziałem w przedstawieniu (tak, to jutro) Balladyna. Ponieważ nie można zostawić sztuki bez omówienia, we wtorek ją omówimy, by w czwartek powrócić do Niemców. Przypomnimy sobie informacje o dramacie, obejrzymy Wasze prezentacje, przeczytamy sceny do inscenizacji (które zostaną jeszcze bardziej skrócone), zadam pracę domową...

Życzę przyjemnego popołudnia. :)

Missa Pagana Edwarda Stachury - kilka słów podsumowania

2010-02-03T20:44:00.000+01:00

Mam nadzieję, że tak duża dawka poezji podczas ostatnich lekcji nie zniechęciła Was do niej. Zadaniem szkoły jest próba nauczenia Was odczytywania tego, co (pozornie) ukryte w różnych tekstach kultury. Dość dobrze czytacie np. reklamy - widzicie stereotypowy obraz świata w nich przedstawiony, czujecie pewien fałsz tego świata. Widzę jednak, że z mową wiązaną (czyli liryką) nie wszystkim idzie tak dobrze. Nie chcę mówić, że poezja nie jest dla wszystkich, ale raczej, że niektórzy muszą do niej dłużej dorastać. Nawet całe życie. Zawsze będą wśród nas tacy, którzy zatrzymali się na poziomie Wlazł kotek na płotek. :)

Jedenaście wierszy Stachury z cyklu Missa Pagana opowiada pewną historię, w której najczęściej pojawiającymi się elementami są człowiek, natura oraz wartości uniwersalne (wolność, swoboda ducha, równość wszystkich ludzi...). Pieśń na wejście i Pieśń na wyjście tworzą ramę tej kompozycji. Na podstawie analizy i interpretacji całości cyklu wiemy dlaczego postawa podmiotu lirycznego* uległa zmianie. Pamiętacie, prawda? Od ziemi, którą "zamieniliśmy w morze łez" przechodzimy do ziemi, której "nie zamienimy w bagno krwi".

Tłumaczyliśmy także znacznie tytułu. Po analizie cyklu oraz wstępnych informacji dotyczących części stałych i zmiennych mszy nie było to takie trudne :).

Na język muzyki przełożył utwory Stachury zespół Stare Dobre Małżeństwo. Płyta, której fragmentów słuchaliśmy na lekcji wzięła swój tytuł od cyklu poety, choć znajdują się na nie również utwory nie wchodzące w jego skład. Więcej o zespole oraz dyskografia tu.

Dodam, iż utwory z Mszy... śpiewała także Anna Chodakowska (płyta nosi tytuł Msza Wędrującego). Oto jeden z utworów na niej zamieszczonych:

Zgodnie z obietnicą jeszcze przed feriami otrzymacie tematy prezentacji i wiersze do własnej interpretacji. Proszę nie protestować, że to praca na ferie, bo będzie sprawdzana dopiero pod koniec marca.

Życzę miłego wieczoru. Jutro spotykacie się ze mną i z lekturą.

Msza Pogańska Edwarda Stachury

2010-01-26T18:44:00.001+01:00

Mam nadzieję, że Wasza próba do jutrzejszej Gali wypadła pomyślnie. Przypominam, że jeśli występ będzie się kwalifikował pod zadanie aktorskie, to otrzymacie dodatkowe punkty z języka polskiego :).

W poniedziałek wprowadziłam (starałam się...) Was do analizy Mszy Pogańskiej (Missa Pagana) Edwarda Stachury. W podręczniku został umieszczony jedynie jeden wiersz z cyklu i to w kontekście, który nie bardzo mi się podoba. Aby zrozumieć ten utwór, należy przeczytać całość. Dlaczego - będziemy o tym rozmawiać na lekcji. Dlatego przypominam o przyniesieniu ze sobą tekstów wierszy (znajdują się m.in tu).

Jak zwykle zachęcam również do zastanawiania się nad wszelkimi otaczającymi nas tekstami, także tekstami piosenek!

Aby przypomnieć, że cały czas działamy :)

2010-01-24T15:58:00.000+01:00

Dzisiejszy wpis ma na celu jedynie przypomnienie Wam (i sobie samej), że jeszcze działamy, uczymy się, wykonujemy zadania, piszemy sprawdziany... Zaś nasza przygoda z gramatyką nie skończy się prędko (choć może na jutro opracuję coś literackiego - nie obiecuję jednak).

Przypominam, że na początek lutego (o ile mnie pamięć nie myli, to na 2.02) umówiliśmy się na lekturę - Niemców Leona Kruczkowskiego. Przypuszczam, iż posiadamy kilka egzemplarzy w szkolnym księgozbiorze, zatem proszę wypożyczać.

Życzę miłego popołudnia.

Charakteryzowanie postaci literackiej

2010-01-05T21:50:00.001+01:00

Wiem jak - przynajmniej niektórzy z Was - nie lubią pisać charakterystyki postaci literackiej. Uważacie, że to forma nudna, mało twórcza, typowo szkolna. Cóż, w niektórych punktach być może macie rację. Wasza antypatia do tej, a także innych form wypowiedzi pisemnej nie zwalnia mnie jednak z konieczności powtórzenia z Wami zasad budowy danego tekstu i sprawdzenia, czy wiedzę ową potraficie wykorzystać w praktyce. Pozwolę sobie zacytować odpowiedni ustęp Standardów wymagań egzaminacyjnych, które (obok Podstawy programowej) wyznaczają cele i treści naszej edukacji:

II. Tworzenie własnego tekstu

Uczeń:

1) buduje wypowiedzi poprawne pod względem językowym i stylistycznym, w następujących

formach: opis, opowiadanie, charakterystyka, sprawozdanie, recenzja, rozprawka, notatka, plan,

reportaż, artykuł, wywiad, ogłoszenie, zaproszenie, dedykacja, podanie, list, pamiętnik.

Przed nami w tym roku jeszcze zmagania z rozprawką oraz całkiem nową formą, czyli reportażem. Pozostałe formy także powtórzymy, nie obawiajcie się :).

Nie chciałabym jednak, abyście patrzyli na każde nasze działanie na lekcji pod kątem egzaminu. Ta nielubiana charakterystyka sprawdza również Wasze umiejętności czytania tekstu ze zrozumieniem, wyciągania i formułowania wniosków, wykorzystywania wiedzy, MYŚLENIA. A to przyda się nie tylko w szkole.

Wracając jednak do samej charakterystyki - wszyscy wiemy, jak ją tworzyć. Sztuką jest nie przegadać tematu, a jednocześnie go wyczerpać. Porządkować informacje o bohaterze, a nie pisać o nim absolutnie wszystko. Zwrócić uwagę na jego cechy szczególne, na nich się skupić. Poprzeć swoje twierdzenia przykładami. Pisać zrozumiałym językiem. Nie ograniczać się do twierdzeń typu: była wesoła/był honorowy/był jakiś tam... Jesteście już w gimnazjum, macie bogatsze słownictwo (w co nadal głęboko wierzę, choć niektórzy owo słownictwo wyraźnie przede mną ukrywają).

Przykład złej (ja oceniłabym na 3 lub, w naszym systemie, 3,5p/7p - może nawet mniej...) charakterystyki omówiliśmy dziś na lekcji. Rzeczywiście, pochodzi on z najpopularniejszego polskiego serwisu z gotowcami.

Tu znalazłam nieco lepszą pracę. Trochę za dużo w niej informacji o fabule, jest także jeden błąd rzeczowy (kto pierwszy napisze jaki - 1p. dodatkowy!), brak tu uporządkowania informacji, ale język (za wyjątkiem miejsc, gdzie autorka pracy pisze raz w czasie teraźniejszym, raz przeszłym) oraz przykłady i wnioski są w porządku. Praca mogłaby też być krótsza.

Język ezopowy w powieści "Opium w rosole" Małgorzaty Musierowicz

2009-12-21T21:26:00.000+01:00

Post napisał się już na dziś. Zapraszam do lektury.
Zacznijmy od fragmentu bardzo fachowej definicji:

język ezopowy - sposób formułowania wypowiedzi, przy którym treści - często moralizujące lub satyryczne - nie są wysłowione bezpośrednio, lecz występują pod osłonką alegorii, symbolu lub wieloznacznych fabuł. Określenie pochodzi od imienia antycznego bajkopisarza greckiego Ezopa (VI w. p. n. e.), któremu przypisuje się autorstwo bajek wprowadzających potraktowane stereotypowo postacie zwierzęce (np. lis jako uosobienie chytrości) dla pośredniego przedstawienia wad ludzkich. (...) Różne odmiany i chwyty języka ezopowego występowały w piśmiennictwie i życiu publicznym we współczesnych systemach totalitarnych. J. e. tego typu odznaczał się swoistą inwencją szczególnie nacechowanych sygnałów i znaków służących społecznemu komunikowaniu się w sprawach objętych zakazem lub cenzurą, a także kpinie z systemu i jego przedstawicieli w kawałach i dowcipach.

Hasło: ezopowy język. W: Słownik terminów literackich. Red. J. Sławiński. Wrocław 2002, s. 146.

W pierwszej warstwie, dostępnej dla każdego czytelnika, także dla współczesnych młodych ludzi w Waszym wieku powieść Opium w rosole opowiada o perypetiach miłosnych Janki "Kreski" Krechowicz i Maćka Ogorzałki. Równolegle do tego wątku poprowadzony zostaje drugi, następna warstwa - opowieść o Genowefie Lompke/Bombke/Sztompke, która puka do drzwi obcych mieszkań i bez pardonu wprasza się na obiadek.

Wątek Kreski i Maćka to opowieść o pierwszej miłości, która znieść musi rozmaite przeszkody :). Natomiast postać Genowefy/Aurelii i jej wędrówki na obiadki można odczytywać też jako swego rodzaju przypowieść o dziecku, które w niełatwych czasach i trudnych dla siebie warunkach (rodzina...) szuka odrobiny miłości.

W swojej trzeciej warstwie Opium w rosole to powieść o stanie wojennym. Jest to warstwa dostępna jedynie dla czytelnika nieco obeznanego z historią Polski, z realiami stanu wojennego, Historią najnowszą, o której w zasadzie niewiele wiemy, a bez niej odczytanie znaczenia pustego talerza przy stole w domu Borejków, niechęci Piotra Ogorzałki do przesłuchań, przeprosin Gabrysi za straszenie pukaniem, to, że profesor Dmuchawiec nie może już uczyć - jest niemożliwe.

Co sama Małgorzata Musierowicz na taką interpretację swojej powieści (polecam lekturę tego fragmentu)?

– Jedną z Pani ciekawszych powieści jest „Opium w rosole” i choć to książka dla młodzieży, wielu uznaje ją za jeden z lepszym utworów o stanie wojennym. Jaka była historia „Opium”? Czy były duże kłopoty z cenzurą?

– Bardzo nieduże, ot, tyle tylko, żeby móc się pochwalić kombatanckimi zasługami, że to niby ja i nadstawiałam pierś... Skończyłam „Opium w rosole” w roku 1983, ale książka musiała przeleżeć trochę w wydawnictwie, czekając na sprzyjający moment. Do Naszej Księgarni przybył właśnie wtedy taki młody, ostry, bojowy z samego KC i przyniósł listę pisarzy, których nie należy wydawać ani nawet wznawiać. Zaszczytną tę listę otwierał Marian Brandys, a ja byłam gdzieś tak pośrodku... bo była to lista alfabetyczna. Ówczesny dyrektor wydawnictwa, pan Czesław Wiśniewski (dziś już na emeryturze), powiedział temu młodemu: „Dopóki ja jestem tutaj, będzie się wydawać przede wszystkim książki dobre, a potem dopiero – słuszne”. I młody poszedł, razem ze swoją listą. Niemniej jednak wydawnictwo działało z rozwagą i ostrożnie.

Moja książka była okropnie ostra w tej pierwszej wersji, ponieważ uczciwość nakazywała mi wywalić wszystko, co miałam na wątrobie, nie bacząc na konsekwencje. Wydawnictwo musiało jednakże na nie baczyć. A tymczasem moja powieść silnie przypominała biuletyn informacyjny, większość zaś bohaterów albo działała w opozycji, albo już była w obozie dla internowanych... Przerobiłam ją więc znów od początku. Wydawnictwo wiedziało, na ile możemy sobie pozwolić – ja nie miałam takiego „ucha”. Ale i tak pozwoliliśmy sobie na całkiem dużo, tyle że sprytnie. Ingerencja cenzury dotyczyła jednego zdania: „W poprzek ulicy przejechała kolumna samochodów milicyjnych i wozów pancernych”. To zdanie wyrzucono z tekstu powieści drukowanej najpierw w odcinkach w czasopiśmie NK-„Płomyk” (ale po pierwszej cenzurze zdanie redakcja wsadziła z powrotem. I jest tam), a reszta – demonstracje, rocznice trzynastego, protesty uczniów ubierających się na czarno, niedziele pod pomnikiem Mickiewicza, obok którego stoi Pomnik Poznańskiego Czerwca 1956 (o czym chyba cenzorzy warszawscy nie wiedzieli), suki skręcające w ulicę Kochanowskiego – to wszystko przeszło, ku uciesze publiczności.

– A jak Pani przyjmuje opinię, że „Opium” jest książką o stanie wojennym? Jest Pani autorką powieści dla nastolatków, a nie Markiem Nowakowskim czy Tadeuszem Konwickim.

– To jest przede wszystkim powieść o dziecku, które szuka miłości. Cała reszta wynikła z tego, że to dziecko żyje w określonym czasie, w tym naszym świecie. Książek o stanie wojennym nie powstało zbyt wiele. Chyba wiem dlaczego, bo sama musiałam się zmierzyć z tym trudnym tematem. Otóż, jeśliby nie przyjęło się, jak ja, punktu widzenia dziecka, takiego naiwnego, z głupia frant spojrzenia z boku – musiałoby się popaść w tendencyjność. A – jak pisał Andrzej Kijowski – tendencja zabija sztukę.

Mnie ten temat kosztował sporo wysiłku. Umowę podpisałam z Naszą Księgarnią w czerwcu 1980 r. Miałam napisać kolejną beztroską powieść dla panienek we współczesnych realiach. Musiałam dotrzymać umowy, bo wzięłam zaliczkę (i natychmiast ją wydałam). A tu Historia ruszyła galopem i długo nie można było się połapać w sytuacji. Toteż pisanie zajęło mi w sumie pięć lat – licząc te wszystkie aktualizacje, poprawki i uzupełnienia. Napracowałam się nad tą książką tak, że do dziś nie mogę jej czytać.

Fragment wywiadu, który przeprowadził z M.M. Jan Strzałka. Całość dostępna w archiwum "Tygodnika Powszechnego" tu: http://www.tygodnik.com.pl/felietony/musierowicz/musierowicz.html

Zmagania z "Opium w rosole"

2009-12-21T20:19:00.000+01:00

W kolumnie po prawej stronie (Najbliższe prace domowe) pojawiła się nowa praca domowa (opis przeżyć wewnętrznych). Krótka, jeśli chodzi o objętość, bo zakładam, że będziecie ją pisać dopiero po Świętach.

Nie dam niestety rady sprawdzić Waszych wypracowań z Latarnika (kto nie oddał, ma jeszcze szansę) przed feriami świątecznymi, ale po przerwie na pewno otrzymacie je z powrotem :).

Jutro także pojawi się dłuższa notka dotycząca języka ezopowego w Opium... Abyście zapamiętali, co to jest i dlaczego było stosowane.

Życzę miłego wieczoru.

Literatura w życiu, życie w literaturze - "Latarnik" H. Sienkiewicza

2009-12-10T21:04:00.000+01:00

Zanim przejdę do postu zasadniczego, pytanie - jak Wam się podoba ten szablon? Może zostać, czy lepiej wrócić do poprzedniego? Proszę o opinię. Na pewno przydałby się nowy nagłówek (może ktoś coś wymyśli?).

I jeszcze jedna sprawa techniczna - w bocznej kolumnie na samej górze pojawiło się miejsce na komunikaty o najbliższych pracach domowych. Kiedy zaistnieje taka potrzeba, pojawi się również rubryka z najbliższymi sprawdzianami oraz pracami dodatkowymi.

Dziś natomiast zajmowaliśmy się w dalszym ciągu Latarnikiem. W sumie poświęciliśmy mu dwie lekcje, uważam, że to wystarczy. Lektura, jak to nowela, jest krótka. Można byłoby oczywiście zająć się szerzej charakterystyką postaci, opisami uczuć itp., ale te formy wypowiedzi i tak Was nie miną - już wkrótce kolejne prace domowe :).

Latarnik jednak jest o tyle ciekawy, o ile przyczynił się do utrwalenia poznanych już pojęć (nowela) oraz wiadomości o Sienkiewiczu (podróżował po Ameryce, owocem literackim jego podróży były Listy z podróży do Ameryki, Sachem oraz Latarnik właśnie). Poznaliście także pojęcie nowe: język ezopowy. Najbardziej jednak fascynujący jest fakt, jak literatura czerpie z życia, przekształcając je, naginając do założonych celów. Tylko pozornie jest odbiciem świata. Mówiłam dziś, że postać aptekarza Siellawy posłużyła Sienkiewiczowi za wzór Skawińskiego. A jednak są to zupełnie różne postacie. Pierwsza żyła realnie, druga jest jedynie pewnym konstruktem tekstowym. Poprzez losy Skawińskiego Sienkiewicz mówi o losach innych emigrantów-żołnierzy, o tęsknocie za krajem i patriotyzmie. Także o bezdomności i potrzebie posiadania miejsca na ziemi; bez niego życie staje się tułaczką.

Tak przy okazji metafory życia jako wędrówki przypomniał mi się wiersz jednego z moich ulubionych poetów, Edwarda Stachury.

Wędrówką jedną życie jest człowieka

Wędrówką jedną życie jest człowieka;
Idzie wciąż,
Dalej wciąż,
Dokąd? Skąd?
Dokąd! Skąd!
Dokąd! Skąd!

Jak zjawa senna życie jest człowieka;
Zjawia się,
Dotknąć chcesz,
Lecz ucieka?
Lecz ucieka !
Lecz ucieka !

To nic! To nic! To nic!
Dopóki sił
Jednak iść! Przecież iść!
Będę iść!

To nic! To nic! To nic!
Dopóki sił,
Będę szedł! Będę biegł!
Nie dam się!

Wędrówką jedną życie jest człowieka;
Idzie tam,
Idzie tu,
Brak mu tchu ?
Brak mu tchu !
Brak mu tchu !

Jak chmura zwiewna życie jest człowieka!
Płynie wzwyż,
Płynie w niż!
Śmierć go czeka?
Śmierć go czeka !
Śmierc go czeka !

To nic! To nic! To nic!
Dopóki sił
Jednak iść! Przecież iść!
Będę iść!

To nic! To nic! To nic!
Dopóki sił,
Będę szedł! Będę biegł!
Nie dam się!

To nic! To nic! To nic!
Dopóki sił
Jednak iść! Przecież iść!
Będę iść!

Jutro spotykamy się z Opium w rosole.

Aluzja literacka i lektury na najbliższy czas

2009-12-07T16:40:00.000+01:00

Zanim przejdę do właściwego tematu, mała ciekawostka. Strona internetowa poświęcona 150. rocznicy śmierci Adama Mickiewicza. Wszystko o okolicznościach zgonu i wędrującej trumnie! Polecam (zwłaszcza dział Śmierć Mickiewicza --> Pogrzeby i skandale). Całość pod adresem http://am.ibl.waw.pl .

Na dzisiejszej lekcji omówiliśmy Wasze prace z zastępstwa dotyczące m.in. aluzji literackiej w Inwokacji do Pana Tadeusza. Nawet jeśli niektórzy z Was tej aluzji nie widzą, to ona tam jest, na 100%. Mickiewicz nawiązuje bowiem do fraszki Jana Kochanowskiego Na zdrowie, przepisując w zasadzie jej pierwsze cztery wersy w trzech wersach Inwokacji. Ponieważ aluzja literacka to świadome nawiązanie w jednym utworze do innego utworu, zawsze czyniona jest ona w jakimś celu. Jaki cel miała tutaj?

Większość z Was odpowiedziała, że Mickiewicz znał i cenił twórczość Kochanowskiego i stąd ta aluzja. To prawidłowa odpowiedź. Ja nieco ją rozwinęłam wskazując odniesienie poety romantycznego do polskiej tradycji literackiej. Wszak to Jana Kochanowskiego uważa się za twórcę polskiego języka literackiego! Poza tym zarówno fakt posiadania zdrowia (Kochanowski), jak i Ojczyzny (Mickiewicz) docenia się dopiero, kiedy się te wartości utraci. Myślę, że dotyczy to także np. uczuć (miłość, przyjaźń) oraz rodziny (rodziców, rodzeństwa...).

Kochanowski napisał Na zdrowie grubo ponad czterysta lat temu, a jego słowa są nadal aktualne. To się nazywa moc poezji :).

Na jutro proszę przeczytać Latarnika Henryka Sienkiewicza - tekst w podręczniku.

Na piątek zaś Opium w rosole Małgorzaty Musierowicz. Termin ostateczny i nieodwołalny. Niestety, trzeba trochę pochodzić po bibliotekach lub wybrać się do większej księgarni (ew. ja mogę kupić w Katowicach osobom chętnym - kto chciałby dostać książkę na jutro, proszę się zgłaszać w komentarzach).

"Opium w rosole" Małgorzaty Musierowicz

2009-12-06T13:26:00.000+01:00

Na początku chciałabym Was z wielką radością powiadomić, że konferencja naukowa, na której byłam w czwartek i piątek i mówiłam o tym blogu, była bardzo udana :).

Teraz sprawy porządkowe. W komentarzach do poprzedniego posta pojawiły się prośby o przełożenie lektury (Opium w rosole). Możemy zacząć jej omawianie później - pod poprzednim postem napisałam, że najpóźniej w czwartek, ale szczegóły ustalimy w poniedziałek, kiedy to powiecie mi kto i dlaczego nie ma jeszcze powieści, na jakim etapie czytania jest itp. oraz co dokładnie robiliście na zastępstwie. Zaznaczam, że terminem ostatecznym rozpoczęcia lekcji z lekturą jest ten piątek.

Życzę miłego popołudnia :).

"Ofiara świerzopa" - zadanie dodatkowe

2009-12-01T18:49:00.001+01:00

Miłym zakończeniem pracy z Panem Tadeuszem będą nie tylko zadania dla Was (które wykonacie podczas mojej nieobecności), ale także zadanie dodatkowe. Brzmi ono: Na czym polega nawiązanie do Pana Tadeusza w wierszu Ofiara świerzopa K. I. Gałczyńskiego? W jaki sposób (np. poważny, melancholijny, liryczny :)) Gałczyński wykorzystuje fragment epopei? Odpowiedzi można przesyłać mailem (najlepiej w załączniku, nie w treści). Maksymalna liczba punktów do zdobycia: 3.

Poniżej prezentuję skecz kabaretu Mumio. Kto dotrwa do 6. minuty, również zobaczy nawiązanie do Pana Tadeusza :).

I jeszcze piosenka, której nie udało mi się odtworzyć na lekcji :/.

Życzę miłego tygodnia w szkole :).

Inwokacja, Epilog - ramy historii szlacheckiej

2009-11-25T21:11:00.000+01:00

Na ostatniej lekcji (wtorek) mówiliśmy sporo o Inwokacji oraz Epilogu z Pana Tadeusza. Nie będę zamieszczać tu map mentalnych, ponieważ (prawie) wszyscy mają je w zeszytach, nie będzie więc trudno uzupełnić notatki nieobecnym.

Mówiłam o tym, że Inwokacja oraz Epilog stanowią ramę kompozycyjną omawianej historii; widoczne jest to zwłaszcza w filmie, w którym odwrócono porządek utworów. Ekranizacja Wajdy rozpoczyna się Epilogiem, zaś Inwokacją kończy. Dlaczego reżyser zastosował taki zabieg - na to pytanie mieliście odpowiedzieć w ramach pracy domowej. Nie powinno to być trudne, ponieważ wszystko zostało powiedziane na lekcji. Kto bystrzejszy, ten notuje. Nawyk notowania bardzo Wam się przyda w liceum, nie mówiąc już o studiach, gdzie podawanie notatki zdarza się raz na milion lat :).

Jutro ciąg dalszy naszych przygód z epopeją narodową. Dowiecie się w końcu, o czym opowiada Pan Tadeusz.

Kompozycja Wojciecha Kilara, twórcy muzyki do filmu Andrzeja Wajdy.

Życie to epopeja... "Pan Tadeusz" też!

2009-11-23T20:39:00.000+01:00

Pamiętacie temat dzisiejszej lekcji? "Pan Tadeusz" - epopeja narodowa. W zasadzie mogłam się pokusić o coś oryginalnego, ale... Tylu uczniów przed Wami zapisywało identyczny (lub bardzo podobny) temat w zeszytach, dlaczego więc miałabym Was tego pozbawiać? Tym tematem, a także koniecznością nauczenia się na pamięć Inwokacji wpisujecie się w pewną polonistyczną tradycję :).

Poza tym temat "Pan Tadeusz" - epopeja narodowa funkcjonuje już na zasadzie stałego epitetu. Jeśli Eos jest różanopalcą boginią jutrzenki, to "Pan Tadeusz" jest epopeją narodową. A dlaczego jest epopeją, to powinniście pamiętać z dzisiejszej lekcji.

Dla ułatwienia nauki pamięciowej wskazanego fragmentu poematu - wykonanie, które pokazywałam Wam na lekcji:

Życzę miłego wieczoru :).

Gratulacje + potwierdzenie odbioru pracy domowej

2009-11-20T22:44:00.001+01:00

Oficjalnie gratuluję Jakubowi i Szymonowi zakwalifikowania się do II etapu Konkursu Przedmiotowego z Języka Polskiego! Konkurs daje możliwość sprawdzenia swoich możliwości poza szkołą, przeczytania kilku ciekawych książek, a także szansę na zwolnienie z części humanistycznej egzaminu gimnazjalnego (taki przywilej przysługuje laureatom III etapu).

Jak wygląda II etap (czyli rejonowy)? Przedstawiam odpowiedni fragment regulaminu (na zasadzie kopiuj - wklej; niczego tu nie zmieniałam, choć przynajmniej jedno sformułowanie wydaje mi się błędne):

II etap

FORMA: test czytelniczy z zakresu lektur wskazanych na II etap oraz dłuższa wypowiedź pisemna na jeden z wybranych tematów z uwzględnieniem przeczytanych lektur i znajomość innych tekstów kultury.

Wypracowanie sprawdzać będzie:

- umiejętność tworzenia tekstu poprawnego pod względem językowym, stylistycznym i ortograficznym,

- rozumienie przeczytanych tekstów z uwzględnieniem różnorodnych kontekstów interpretacyjnych.

Lektury: utwory z podstawy programowej, a ponadto:

Albert Camus – Dżuma

Ryszard Kapuściński – Heban

N.H. Kleinbaum – Stowarzyszenie umarłych poetów

Barbara Kosmowska – Pozłacana rybka

Melchior Wańkowicz – Ziele na kraterze

Zaczynamy od Stowarzyszenia... - dokładny termin omówienia tej książki podam w przyszłym tygodniu (obowiązuje tylko osoby biorące udział w konkursie, choć jeśli ktoś jest chętny - może się przyłączyć do lektury).

Ponadto potwierdzam odbiór Waszych prac na lekcji - kart postaci z Pana Tadeusza. Jak zapewne się domyśliliście, kilka następnych lekcji poświęcimy na omówienie fragmentów epopei. Do prac jeszcze nie zaglądałam, ale na poniedziałek na pewno je ocenię. Chyba że wydarzy się coś naprawdę nieprzewidywalnego :).

Przypominam o kartkóweczce w poniedziałek :).

Życzę miłego weekendu!

Jutro sprawdzian

2009-11-16T15:52:00.001+01:00

Zapomniałam Wam przypomnieć, ale nie zapomniałam, że jest. Jutro sprawdzian z Kamieni na szaniec.

Życzę miłego powtarzania :).

Zainteresowanym poszerzeniem wiedzy o życiu bohaterów polecam książkę:

Wydaje mi się, że aktorzy grający w Akcji pod Arsenałem byli jednak podobni do bohaterów.

Kamienie na szaniec - ogólne wymagania na sprawdzian

2009-11-12T15:41:00.001+01:00

Tym razem wymagania na sprawdzian (który zapowiedziany został na 17 listopada) będą bardzo ogólne. Obowiązuje Was bowiem znajomość treści całej książki oraz umiejętności:

oceny postępowania oraz sytuacji bohaterów,
argumentacji, wyrażania opinii, uzasadniania własnego zdania,
formułowania wniosków.

Pytania będą wymagały długiej lub krótkiej odpowiedzi, przy czym proszę się raczej spodziewać tych pierwszych :).

Na co jeszcze zwrócić uwagę? Otóż na:

charakterystykę bohaterów,
wyznaczniki literatury faktu,
działalność Małego Sabotażu oraz dywersji,
przebieg akcji pod Arsenałem.

Przypominam o pracy domowej na jutro, także tej dodatkowej.
Życzę miłego popołudnia :).

Sprawozdanie z wycieczki do Auschwitz autorstwa Agnieszki

2009-11-09T18:12:00.001+01:00

Prezentuję dziś sprawozdanie z naszego październikowego wyjazdu, jednocześnie przypominając, że każdy z Was może tutaj opublikować jakiekolwiek swoje wypracowanie.

Auschwitz - Birkenau - sprawozdanie z wycieczki

16 października bieżącego roku o godzinie ósmej dwadzieścia zebraliśmy się klasą drugą i trzecią gimnazjum w szkole. Chwilę potem wsiedliśmy do busa, który zawiózł nas do Oświęcimia. Podróż nie trwała długo, a przynajmniej tak nam się wydawało. Na miejscu byliśmy około godziny jedenastej.

Następnie udaliśmy się w miejsce, w którym pracownicy muzeum wydawali specjalne słuchawki oraz urządzenie, które miało na celu ułatwienie porozumienia z przewodnikiem. Gdy dotarliśmy na teren obozu koncentracyjnego Auschwitz - Birkenau naszym oczom ukazała się brama, na której widniał napis "Arbeit macht frei", czyli w tłumaczeniu na język polski "Praca czyni wolnym". Przewodnik jednak opowiedział nam, że wcale tak nie było. Szanse na przeżycie w tym miejscu śmierci i tortur były naprawdę znikome. Zwiedzając bloki dowiedzieliśmy się również, że większość ludzi była sprowadzona tam podstępem. Niemcy zapewniali im noclegi, pracę, przejazd do ''zakładu pracy''. Po przyjeździe zaczęła się ''selekcja''. Starsi ludzie od razu zostali skazani na śmierć, dzieci poniżej czternastego roku życia również. Ci, którzy trafili do obozu zostali ograbieni ze wszystkich rzeczy, obcinano im włosy, dezynfekowano, kąpano i ubierano w ''pasiaki'' - stroje podobne do więziennych. Resztę ludzi Niemcy stawiali pod prysznicami, z których nie płynęła woda. Do komory przez kominy, znajdujące się w suficie, wsypywano cyklon B - środek chemiczny służący do dezynfekcji i dezynsekcji. Dwadzieścia minut - tyle czasu wystarczyło, żeby nikt już stamtąd nie wyszedł.

Każdy blok przedstawiał kawałek tragicznej historii obozu, na ścianach widniały fotografie, w gablotach mieściły się dowody krzywd, jakie Niemcy wyrządzili niewinnym ludziom. Bloki od 1 do 10 stanowiły obóz kobiecy, który następnie został przeniesiony do Brzezinki. Blok 11 był miejscem odbywania kar za naruszenia prawa obozowego. Znajdowały się w nim cele stojące, zamykano tam cztery osoby, lecz przestrzeń była tak mała, ze trzeba było stać, czasami kilkanaście godzin,a czasami aż do śmierci.

Kolejnym celem naszej ''wycieczki'' dydaktycznej było przejście do krematorium. Składało się ono z dwóch pieców, kiedyś trzech. Palono tam około 350 zwłok dziennie. Następnym etapem zagłębiania się w historię obozu było pojechanie busem do oddalonej o trzy kilometry Brzezinki. Tu naprawdę dotarło do nas jak tragiczne były warunki życia więźnia. Baraki to zwykłe stajnie dla koni. Było ich trzysta, a mieszkało tam około stu tysięcy ludzi. Na zwiedzenie Brzezinki wprawdzie zostało nam mało czas, jednak to wystarczyło, aby każdy z nas mógł wyobrazić sobie, co tam się działo. Przed nami zostało tylko obejrzenie filmu. Tak więc pożegnaliśmy się z przewodnikiem i udaliśmy się z powrotem do muzeum, aby go zobaczyć. Każdy z nas był przepełniony myślami i zastanawiał się, co jeszcze możemy ujrzeć.

Po dotarciu do sali filmowej, zajęliśmy miejsce, aby w spokoju obejrzeć losy niewolników obozu. Nasze oczy chłonęły tragiczne obrazy. Gdy film się skończył, poszliśmy do restauracji na chwilowy odpoczynek, wypicie i zjedzenie czegoś ciepłego. Po obiedzie udaliśmy się do busa, jadąc nim staliśmy chwilowo w korku, jednak sytuacja się unormowała i po godzinie szesnastej byliśmy na miejscu.

Dom i jego przestrzenie + Zdania złożone współrzędnie

2009-11-08T11:22:00.000+01:00

Post dedykowany uczniom nieobecnym na lekcjach w czwartek i piątek - by odrobiły pracę domową :).

W czwartek wznowiliśmy pracę z podręcznikiem, przechodząc do rozdziału Śladami cywilizacji - dom. W piątek czytaliśmy tekst Czas domu Olgi Tokarczuk. Rozmawialiśmy o znaczeniach domu i symbolicznym wymiarze jego planu (kwadrat, koło). Została zadana praca domowa (na wtorek). Zadanie 1 i 2 a, b, d ze strony 96 w podręczniku. Ćwiczenia należy wykonać pisemnie w zeszycie (wszystkie punkty!). Jeśli pomyliłam się podając numery ćwiczeń, proszę mnie poprawić :).

Poznaliśmy przy okazji znaczenie pojęcia archetyp. Cytuję za podręcznikiem:

archetyp - obraz, np. jakiejś postaci, zjawiska, zachowania, zakodowany w świadomości ludzkiej i podświadomie realizowany przez każdego człowieka, pierwowzór.

Druga z piątkowych lekcji poświęcona była gramatyce - zdaniom złożonym współrzędnie. Po część teoretyczną należy sięgnąć do Słów na czasie (s. 49) oraz Między nami (s. 179 - 181). Szczególną uwagę proszę zwrócić na zasady interpunkcji! Są spójniki, przed którymi należy postawić przecinek oraz takie, przed którymi zwykle go nie stawiamy. Ponieważ interpunkcja stanowi spory problem dla niektórych z Was (widać to w wypracowaniach...), będę kłaść duży nacisk na znajomość jej zasad.

Na lekcji robiliśmy ćwiczenia 1, 2/48 i 3/49 (ze Słów na czasie). Do domu zadałam ćw. 4, 5/50 oraz 6/51 (czy naprawdę tylko tyle?). Ta praca domowa jest na poniedziałek. Co za tym idzie - należy na lekcję przynieść Słowa na czasie.

Życzę miłej niedzieli :).

Okrucieństwa wojny - prace domowe związane z wycieczką do KL Auschwitz

2009-10-23T14:20:00.001+02:00

Dla osób, które zagubiły/nie odebrały/zapomniały, gdzie schowały (niepotrzebne skreślić) zachomikowałam pod nazwą Okrucieństwa wojny plik z instrukcjami dotyczącymi prac domowych (kilk, klik -> folder "II gimnazjum"). Przypominam, że umówiliśmy się dziś na późniejsze terminy złożenia prac: 30 października oraz 5 listopada. Kolejność złożenia prac dowolna, z tym że należy oddać którąś z nich w pierwszym terminie (a nie np. obie w drugim). W razie jakichkolwiek pytań związanych z pracami proszę o pytania w komentarzach, pokazanie brudnopisu w szkole lub posłanie go via e-mail.

Zamieszczam także link do strony obozu: http://pl.auschwitz.org.pl/z/index.php?option=com_content&task=view&id=11&Itemid=19. Znajdziecie pod nim podstronę z wystawą główną muzeum obozowego. Menu po prawej stronie zaprowadzi Was do miejsc, które zobaczyliśmy 16 października. Z opisu wystawy wynika, że nie zobaczyliśmy wszystkiego (konkretnie łaźni obozowej).

Przypomniałam sobie właśnie, że zapowiedziałam Wam sprawdzian na poniedziałek - ze związków wyrazów w zdaniach i wyrazów poza związkami. Niniejszym sprawdzian odwołuję. Umówimy się na inny dzień lub inną formę zaliczenia (może praca na lekcji lub włączenie tych zagadnień do sprawdzianu z Kamieni na szaniec).

Osoby, które dostąpiły zaszczytu pisania prac karnych proszę o złożenie ich w poniedziałek.

Życzę miłego weekendu :).

Kilka spraw porządkowych - o lekcjach i pracach domowych

2009-10-19T21:04:00.000+02:00

Na dzisiejszej lekcji mówiliśmy o wyrazach, które nie wchodzą w zdaniu w związki składniowe. W poniedziałek (26 października) napiszecie krótki sprawdzian z rozpoznawania i nazywania związków składniowych (rządu, zgody, przynależności, głównego) oraz rozpoznawania i nazywania wyrazów poza związkami. Będzie to prosty sprawdzian na całe 15 minut. Przygotowuję wpis dotyczący wyżej wymienionych zagadnień, więc w razie jakichkolwiek pytań będzie można uzyskać w tym miejscu na nie odpowiedź.

Jutro natomiast poprawa sprawdzianu z rozbiorów zdań pojedynczych. Również 15 minut (myślę nawet, że zajmie to mniej czasu; zdania są krótkie i proste). Potem przejdziemy już do omawiania Kamieni na szaniec, a raczej do przedstawienia pewnych ważnych dla prawidłowego odczytania tej książki wiadomości związanych z ideałami ruchu harcerskiego.

Z powieścią Aleksandra Kamińskiego zostaniemy - tak liczę - do końca miesiąca. Na pewno zadam przynajmniej dwa wypracowania z lektury. Będzie też test (po Wszystkich Świętych, jeszcze się umówimy).

Jutro otrzymacie także tematy dwóch prac pisemnych dotyczących wyjazdu do KL Auschwitz-Birkenau.

Recenzje HSM przyniosę w czwartek.

"Testament mój" Juliusza Słowackiego a ideały pokolenia Kolumbów

2009-10-16T00:52:00.000+02:00

Czytany dziś przez nas na lekcji Testament mój Juliusza Słowackiego wprowadził Was początkowo w błąd. Nie ukrywam, że owo wprowadzenie w błąd było moim celem :). Pytanie o tytuł oraz o datę powstania (zwłaszcza to drugie) było podchwytliwe. Większość z Was wskazała, że wiersz został napisany podczas II wojny światowej (lub po niej). Podając taką datę zasugerowaliście się tematyką naszych lekcji oraz (niektórzy) wzmiankami o ojczyźnie, o walce za ojczyznę.

Testament mój jest jednak wierszem poety epoki romantyzmu. Powstał ok. 1840 roku, czyli sto lat przed II wojną światową, a jednak wyrażone w nim uczucia i rady dla przyszłych pokoleń jakby "pasują" do pokolenia urodzonego już po I wojnie, a które przeżyło (bądź zginęło) w II. Sytuacja polityczna Polski z lat 40. XX wieku i lat 40. XIX miały ze sobą nieco* wspólnego. XX wiek - okupacja, XIX wiek - zabory. Powstanie listopadowe i to z 1944 roku. Dlatego też nie powinien dziwić fakt, że tytuł książki Aleksandra Kamińskiego jest cytatem ze Słowackiego (jak kamienie przez Boga rzucane na szaniec).

Poniżej zaś wykonanie wokalne Testamentu...:

Jeśli ktoś jest zainteresowany prezentacją, która towarzyszyła lekcji "Człowiek jest mocny" - o bohaterach Medalionów, umieszczam ją do pobrania tam, gdzie zawsze (mój chomik, folder "II gimnazjum").

"Ludzie ludziom zgotowali ten los" - o "Medalionach" Zofii Nałkowskiej

2009-10-06T19:49:00.000+02:00

Oj, dawno już, dawno miała się tu pojawić notka o Medalionach, jednak różnego rodzaju problemy z komputerem (formatowanie dysku, dwukrotne odkręcanie obudowy, instalowanie wszystkich potrzebnych programów) skutecznie to uniemożliwiły. Bez zbędnych wstępów zacznę więc powtórkę z Nałkowskiej. Prawie wszystko to, o czym dziś będzie mowa, jest w Waszych zeszytach. Osoby nieobecne mogą na podstawie tych informacji uzupełnić swoje notatki. Dobrze byłoby jednak, gdyby dla porównania zerknęły do zeszytów kolegów.

1. Jak powstały Medaliony?

Zofia Nałkowska (1884-1954) była pisarką i publicystką, zaś po wojnie także działaczką Głównej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich w Polsce. Medaliony są próbą przedstawienia ułamka zbrodni wojennych - okrucieństwa, masowych mordów, eksperymentów na ludziach. Przedstawione w nich wydarzenia nie są fikcją literacką. Powstały na podstawie obserwacji, rozmów ze świadkami, relacji ocalałych.

2. Znaczenie tytułu.

Przypominam sobie, że nie wiedzieliście, czym są tytułowe "medaliony", choć jeden z Was miał ciekawe skojarzenie - medalionami nazywa się kotlety z mięsa. Tak zatem jak porcjuje się mięso, tak traktowani byli ludzie (co szczególnie widoczne jest w opowiadaniu Profesor Spanner). Dla porządku podam wszystkie definicje tego słowa:

Medalion

1. «ozdoba w kształcie płaskiego, okrągłego pudełeczka z miniaturą, fotografią lub inną pamiątką w środku»

2. «płaskorzeźba lub malowidło w owalnym lub okrągłym obramieniu»

3. «okrągły lub owalny kotlet niepanierowany»
(Źródło: http://sjp.pwn.pl/lista.php?co=medalion)

Tytuł zbioru autorstwa Nałkowskiej odwołuje się do znaczenia 2. Przy czym zaznaczam, że chodzi tu konkretnie o malowidła (lub fotografie) umieszczone na nagrobku, a przedstawiające zmarłych. Jak we fragmencie opowiadania Kobieta cmentarna:

"Później przyszedł czas, gdy na cmentarz spadały pociski. Posągi i medaliony potłuczone leżały wzdłuż alei. Groby z otwartymi wnętrzami ukazały w pękniętych trumnach swoich umarłych".

Pisarka swoimi opowiadaniami przypomina o bezimiennych ofiarach wojny, stawiając im jakby literacki pomnik. Nie tylko umarłym, ale także żywym, których wojna w jakiś sposób dotknęła i zmieniła.

3. Motto zbioru
"Ludzie ludziom zgotowali ten los" - to motto Medalionów. Pochodzi ono z dziennika pisarki. Zdanie to zapisane zostało w czasie wojny (w nieco innej formie) i przypomina łacińską sentencję Homo homini lupus est, czyli Człowiek człowiekowi wilkiem. Nigdy jeszcze żaden człowiek tak świadomie i celowo nie zaplanował wymordowania milionów innych ludzi.

4. Język Medalionów
Dość szczegółowo zajęliśmy się omawianiem języka, jakim napisane zostało pierwsze (ale także pozostałe) opowiadania. Przeważa opis, pozbawiony nacechowanych emocjonalnie epitetów. Wypowiedzi bohaterów nie zostały poddane redakcji, zmianom stylistycznym. Nałkowska zapisuje np. wypowiedź chłopaka, który pracował w Instytucie Anatomicznym w Gdańsku, tak, jak ją usłyszała. Świadek posługuje się mową potoczną. Natomiast dwaj współpracownicy Spannera mową staranną, jakby obmyślili sobie odpowiedzi na pytania znacznie wcześniej.
Autorka-narrator stoi jakby z boku, nie komentuje opowiadanej historii. Jest obiektywna, ale dzięki temu osiąga efekt, który zapewne wywołało w niej to, co zobaczyła i usłyszała - wielkie zdziwienie czytelnika. I pytanie: jak coś takiego w ogóle mogło się wydarzyć? Brak emocji - paradoksalnie - wywołuje emocje.

Rajd historyczny

2009-09-30T19:04:00.000+02:00

Przypominam, że jutro, 1 października, bierzemy udział w rajdzie historycznym organizowanym przez Urząd Miejski w Bytomiu.

Spotykamy się o godzinie 8:00 (!!! Ale bądźcie wcześniej) przed II Liceum Ogólnokształcącym im. Stefana Żeromskiego przy ul. Żeromskiego 46 w Bytomiu.

Trasa rajdu nie jest mi dokładnie znana. Z informacji organizatora wynika, że będziemy w Gliwicach, Katowicach, Dobieszowicach oraz Bytomiu. Rajd kończy się ok. 15:30 w tym samym miejscu, w którym się rozpoczyna.

Proszę wziąć ze sobą jakiś prowiant - organizator nie zapewnia wyżywienia - oraz wygodny i dostosowany do warunków pogodowych strój. Mile widziane aparaty fotograficzne.

Notatka o Medalionach pojawi się jutro. Przypominam, że w piątek sprawdzian z rozbioru zdań pojedynczych (trzy zdania, 7 punktów).

Proszę o punktualność jutro.

Cierpkie i słodkie pomysły na życie

2009-09-25T19:42:00.000+02:00

Przez ostatnie trzy lekcje (z małą przerwą czwartkową na rozbiory zdań) oglądaliśmy wspólnie smakowity film Czekolada w reżyserii... (o, tu się zaczyna Wasza praca domowa). Mam nadzieję, że choć niektóre jego momenty Wam się podobały. Dla przypomnienia (oraz dla osób nieobecnych na lekcji) zamieszczam pytania do filmu, na które odpowiadacie w zeszycie:

Kto jest reżyserem, kto napisał muzykę, zaprojektował kostiumy do filmu; w którym roku powstał film?
Kiedy rozgrywa się akcja filmu (rok, pora roku)?
Kto jest narratorem?
W jakiej konwencji jest utrzymany film?
Jaką postawę życiową reprezentują: Vianne, burmistrz, Armande, Anouk? Uzasadnij swoje zdanie.

Pytania nie są trudne, na niektóre z nich na pewno znacie już odpowiedź. Naważniejsze jest pytanie ostatnie, ponieważ sprawdza czy potraficie wykorzystać w praktyce wiedzę teoretyczną dotyczącą filozofii. Jeżeli będziecie mieć jakieś pytania, nie będziecie pewni swoich osądów - zawsze możecie zapytać w komentarzach lub mailowo. Zależy mi na tym, byście raczej zapytali, niż przyszli na lekcje z informacją dla mnie "nie wiedzieliśmy, jak to zrobić".

Zwracam uwagę na pytanie nr 4. Odpowiedź na nie jest bardzo prosta, trzeba jednak wiedzieć, w jakim znaczeniu występuje tu słowo "konwencja". Szukajcie "konwencji literackiej", słowa "konwencja" w recenzjach filmów. Jeśli nie będziecie pewni, czy dobrze zrozumieliście - raz jeszcze podkreślam - pytajcie.

Na poniedziałek sporo pracy domowej. Powyższe pytania, ćwiczenia z archaizmami, pięć opowiadań z Medalionów Zofii Nałkowskiej. Przypominam ich tytuły i numery:

Profesor Spanner (1)
Dno (2)
Wiza (6)
Człowiek jest mocny (7)
Dorośli i dzieci w Oświęcimiu (8)

W 80 dni dookoła świata (albo trochę dłużej)

2009-09-22T11:23:00.001+02:00

Znacie już Matta? Jeśli nie, to warto się przyjrzeć temu, co zrobił. Bardzo jestem ciekawa, co o tym sądzicie. Proszę o komentarze :).

Poniżej wyjaśnienia samego bohatera, dotyczące powstawania tego projektu światowej skali.

Cynicy, pierwsi pustelnicy oraz asceci

2009-09-20T10:35:00.003+02:00

W ciągu ostatnich dwóch lekcji w piątek udało nam się (choć było nas tak niewiele!) przeczytać i omówić sporo tekstów. Już niebawem koniec naszej przygody z filozofią.

Uwaga! Proszę osoby nieobecne o dokładą lekturę wpisu. Możecie na jego podstawie uzupełnić swoje zeszyty.

Temat: Cynik dawniej i dziś

Jedym z pierwszych cyników był Diogenes, który głosił, że człowiekowi do szczęścia wstarczy zapokojenie tylko najbardziej podstawowych potrzeb. Cynicy szukali szczęścia, a także cnoty (dobrego, moralnego życia) w ogrniaczaniu się. Nie respektowali zastanych norm społecznych. Doskonale jest to widoczne w czytanych przez nas tekstach:

Diogenes i Aleksander,
Anagdota o Diogenesie.

W podręczniku zamieszczone są ponadto dwie definicje (s. 47), które ukazują różnicę między cynikiem-filozofem a cynikiem dziś.

cynik - ktoś, kto nie wierzy w szczerość i szlachetność motywów postępowania ludzkiego i wyraża to przez drwinę, sarkazm

cynizm - 1. otwarte, wyzywające i lekceważące odnoszenie się do ogólnie szanowanych pojęć, praw, osób. 2. filozof. zespół poglądów greckiej szkoły filozoficznej głoszącej, że dobro polega na ograniczaniu potrzeb materialnych, a życie zgodne z naturą jest najwyższą cnotą.

Oprócz powyższych pojęć należy pamiętać co nieco o Diogenesie - nie tylko to, że mieszkał w beczce. Także to, że wyrzucił nawet gliniany kubek, gdy ujrzał, że wodę można czerpać rękami oraz że w dzień chodził ze świecą po mieście, szukając uczciwego człowieka.

Temat: Pierwsi pustelnicy, pierwsi asceci.

Na drugiej lekcji przenieśliśmy się nieco w czasie. Z przełomu V i IV w. p. n. e. do III w. n. e. Najpierw do Egpitu, potem do Rzymu. Czytaliśmy teksty:

Święty Antoni, czyli o pierwszych pustelnikach,
Legenda o świętym Aleksym.

Co chciałabym, abyście pamiętali? Przede wszystkim, co to jest asceza i asceta (podręcznik s. 62). Poza tym, kim był św. Antoni i w jakich okolicznościach/dlaczego zdecydował się na życie w odosobnieniu.

Do św. Aleksego wrócimy jeszcze na następnej lekcji. Przypominam o pracy domowej - planie wydarzeń Legendy o świętym Aleksym. Praca domowa dotyczy także osób nieobecnych.

We wtorek robimy małą przerwę w toku naszych rozważań (wyjście na HSM), w czwartek pracujemy ze Słowami na czasie (część 1. i 2.!). Mam nadzieję, że w piątek uda nam się podsumować rozważania dotyczące filozofii; jak będziecie ładnie pracować, to pomyślę o jakimś filmie.

Życzę miłej niedzieli!

Stoicy, epikurejczycy oraz hobbici

2009-09-15T21:24:00.007+02:00

Jak to jest, że czegokolwiek byśmy nie szukali, jako pierwsza zgłasza się Wikipedia? Mnogość wiedzy znajdującej się w tej wirtualnej encyklopedii prowadzi nas do zabawnej (i nieprawdziwej) analogii. Oto umarła filozofia, bo Wikipedia zna odpowiedź na każde pytanie. A jeśli czegoś w niej nie ma? Cóż, zapewne po prostu nie istnieje.

Nie zaglądajcie jednak do Wikipedii, jeśli chcecie sprawdzić, na czym polega stoicyzm oraz epikureizm - kierunki filozoficzne, których główne założenia poznaliśmy na ostatnich lekcjach. Na etapie gimnazjum szczegółowe poznanie tych teori nie jest Wam potrzebne, a co ważniejsze - myślę, że nie zrozumielibyście ich. Filozofia to nauka trudna i złożona, wyrastająca (jak napisał autor Świata Zofii) z ludzkiej potrzeby zadawania pytań oraz ze zdziwienia (tu powinien Wam się przypomnieć wiersz Szymborskiej). Z jednego pytania powstają następne, z tych kolejne itd.

Ze stoikami winien Wam się kojarzyć umiar, złoty środek, spokój (utrwalony w stałym związku frazeolgicznym jako stoicki spokój). Z epikirejczykami - szczęście pojmowane jako przyjemność, płynąca także z mądrości oraz odrzucenie myśli o śmierci.

Na dzisiejszej lekcji jako ilustracja literacka i filmowa życia zgodnego z filozofią Epikura posłużyły nam fragmenty Władcy Pierścieni J. R. R. Tolkiena. Jego hobbici wyraźnie nastawieni byli na czerpanie z życia przyjemności. Jak spokojna, dostatnia i radosna jest ich kraina, mogliśmy zobaczyć w filmie P. Jacksona.

O ile pamiętam, nie było żadnej pracy domowej. Proszę się tym cieszyć - do wyboru: jak stoik lub jak epikurejczyk. W czwartek spotykamy się ze Słowami na czasie (z pierwszej klasy), aby szlifować umiejętność sporządzania logicznego rozbioru zdania.

Jeśli ktoś ma ochotę otrzymać dodatkowe punkty, może przesłać mi do publikacji swój komiks na podstawie Śpiewu murów Tadeusza Gajcego. Myślę, że warto upublicznić Wasze dzieła.

I jeszcze mała inforamcja o nowościach książkowych (bardziej dla Magdy, która - mam nadzieję - zagląda tu od czasu do czasu). Pojawiła się kontynujacha trylogii Brzydcy, Śliczni, Wyjątkowi Scotta Westerfelda. Nosi ona tytuł Nieważcy i została opublikowana w dwóch tomach. Oba posiadam i właśnie zabieram się za lekturę.

Katalog prac dodatkowych + konkurs przedmiotowy

2009-09-14T22:42:00.002+02:00

Zamieszczam tegoroczny (czy raczej, tworząc neologizm, "tegosemestralny"), Katalog prac dodatkowych. Z grubsza wygląda tak, jak w ubiegłym roku. Zaznaczam, iż zawiera tylko ogólne wytyczne dotyczące przedsięwzięć, za które można otrzymać dodatkowe punkty. Zmieniła się lista lektur nadobowiązkowych. Plik dostępny jest w portalu chomikuj.pl (kilk!).

Jednocześnie pragnę zachęcić Was do nadobowiązkowego wysiłku, który może przynieść wymierne efekty (zwolnienie z części egzaminu gimnazjalnego). W tym roku chciałabym, aby osoby chętne potraktowały sprawę poważnie i przygotowały się do przedmiotowego konkursu z języka polskiego solidnie. Oznacza to również dodatkowe, przygotowujące do konkursu, prace domowe. Uważam jednak, że warto podjąć do wyzwanie.

Oto wyciąg z Regulaminu konkursu, którego pierwszy etap odbędzie się 17 listopada.

Zakres materiału dla wszystkich trzech etapów obejmuje:
1) treści i osiągnięcia z języka polskiego zawarte w podstawie programowej,
2) standardy wymagań egzaminacyjnych z przedmiotów humanistycznych,
3) treści ścieżek edukacyjnych,
4) lektury.

I etap

FORMA: test umiejętności czytelniczo-językowych (w tym kilkuzdaniowa wypowiedź pisemna).
Zadania będą sprawdzać:
- rozumienie czytanego tekstu,
- umiejętność funkcjonalnego korzystania z wiedzy o języku,
- umiejętność wrażania opinii i uzasadniania poglądów,
- umiejętność dokonywania celowych zabiegów redakcyjnych,
- umiejętność rozpoznania różnych tekstów kultury,
- znajomość pojęć dotyczących stylistyki,
- umiejętność tworzenia własnego tekstu z zachowaniem poprawności językowej, ortograficznej
i interpunkcyjnej.

Lektura: Homer – Odyseja

Jak zmienia się skóra świata - kilka słów o wojnie w literaturze

2009-09-07T14:39:00.008+02:00

Przez pierwszy tydzień naszej nauki zajmowaliśmy się - ku utrapieniu niektórych - liryką. Chcąc powiązać jakoś przyjemne z pożytecznym zaproponowałam (tak to się nazywa, kiedy nauczyciel coś każe ;)) Wam lekturę wierszy Krzysztofa Kamila Baczyńskiego oraz Tadeusza Gajcego. Warto o nich mówić nie tylko dlatego, że to świetni poeci, ale również ze względu na tematykę ich wierszy. Naturalnie nie wszystkie traktują o przeżyciach związanych z II wojną światową. Przykładem tego są choćby dwa zupełnie różne od siebie utwory Baczyńskiego: Piosenka oraz Elegia o... (chłopcu polskim).

Na przykładzie dwóch wymienionych wyżej wierszy (jednen z 1938, drugi 1944 roku) chciałam Wam pokazać, jak w poezji odbijają się zmiany zachodzące w świecie. Piosenka była spokojna, melancholijna, liryczna - jak powiedzieliście. Elegia... smutna, przygnębiająca, żałobna. Jeden poeta - dwa różne światy.

Śpiew murów Gajcego także nie należy do utworów radosnych. Warszawa jawi się w nim jako miasto umarłych, zamordowanych. Nastrój wiersza oddaje również jego wykonanie muzyczne, którego fragment zamieszczam poniżej.

Obaj poeci urodzili się mniej więcej w tym samym czasie, zginęli w 1944 roku w Powstaniu Warszawskim. Należą do jednego pokolenia, które połączyła II wojna światowa (była ona ich przeżyciem pokoleniowym).

Przy okazji analizowania i intepretowania wierszy Baczyńskiego i Gajcego, przypomnieliśmy sobie czym są epitet i metafora. Zaznaczałam także, że środki stylistyczne zawsze pełnią w utworach jakąś funkcję.

Swą przygodę z poezją dotyczącą wojny zaczęliśmy jednak od innego poety. Był to Tadeusz Różewicz. Wizualizację do fragmentu Ocalonego zamieszczam poniżej.

Oprócz liryki (którą podzieliliśmy na pośrednią i bezpośrednią) przeczytaliśmy wspólnie dwa opowiadania. Był to Ikar Jarosława Iwaszkiewcza oraz Stary człowiek przy moście Ernesta Hemingway'a. Obu opowiadaniom towarzyszyły w Waszym podręczniku obrazy. O jedynm z nich pisze nawet Iwaszkiewicz w swoim utworze.

Pieter Breughel, Upadek Ikara, XVI w.

Salvador Dali, Przeczucie wojny domowej, 1936

Załączam prezentację z wierszami Baczyńskiego. Znajduje się - jak zawsze - na portalu Chomikuj.pl. Po kliknięciu tego linka (klik!) znajdziecie się na moim chomiku (jak to starasznie brzmi... Jakoś nie po polsku). Należy udać się stamtąd do folderu II gimnazjum i gotowe!

Wrócimy w tym roku jeszcze do wojny w prozie. Na razie krótka przerwa na zaznajomienie się z podstawami filozofii. Można spodziewać się częstszych wpisów tutaj oraz - już niebawem! - katalogu prac dodatkowych. Zaś jutro - rozbiór zdania pojedynczego :).

Przypominam również o pracy domowej - na jutro ćwiczenia ze Słów na czasie oraz (nie na jutro) komiks na podstawie wiersza Śpiew murów - technika dowolna, na oddzielnej kartce, przynajmniej pięć klatek.

Lista lektur i serdeczne powitanie

2009-09-01T19:28:00.004+02:00

Witam wszystkich w nowym roku szkolnym, który w naszej szkole trwa już od tygodnia. Nie zapominajcie jednak, że daje nam to wolne już w październiku (hurrra!!!) :).

Podobnie jak w ubiegłym roku i w tym na blogu będą pojawiać się materiały z lekcji (ale jak się zirytuję to nie wszystkie...), wymagania do sprawdzianów, przypomnienia o pracach domowych i ciekawostki różne. Zachęcam także do twórczości własnej. Jeśli uważacie, że macie sobie, szkole, światu coś do powiedzenia, a ponadto pragniecie to upublicznić i podyskutować z czytelnikami w komentarzach - zapraszam. Przestrzeń ta jest otwarta także dla Was. Na początek pomyślałabym o nowym nagłówku :).

Na razie przypominam listę lektur. Wiem, wiem, że to nudne i tamto nieciekawe, ale taka jest idea kanonu tekstów. Poznaje się to, co ważne. Nie musi się podobać.

1. H. Sienkiewicz, Latarnik (tekst w podręczniku)
2. L. Kruczkowski, Niemcy
3. A. Kamiński, Kamienie na szaniec
4. A. Mickiewicz, Pan Tadeusz (fragmenty)
5. A. Czechow, Śmierć urzędnika (tekst w podręczniku)
6. E. Hemingway, Stary człowiek przy moście (tekst w podręczniku)
7. Z. Nałkowska, Medaliony (wybrane opowiadania)
8. S. Żeromski, Syzyfowe prace
9. M. Musierowicz, Opium w rosole

W liście lektur dodatkowych uwzględnię Wasze propozycje. W trakcie roku szkolnego będzie też przynajmniej jeden projekt (o baśniach). Proszę mnie nie zadręczać pytaniami "Kiedy?", ponieważ powiadomię Was ze stosownym wyprzedzeniem. Proszę się nie martwić.

Wkrótce kolejny wpis, dotyczący już lekcji o poezji wojennej.

Serial na wakacje - "Pucuł i Grzechu"

2009-07-11T21:46:00.003+02:00

Widzieliście? W chwili, gdy piszę te słowa, można obejrzeć prawie 30 odcinków przygód Pucuła i Grzecha. Usiłują oni przekonać opornych, że poprawna polszczyzna naprawdę jest źródłem sukcesów.

Filmiki emituje TVP (dostępne również na stronach internetowych stacji oraz - niektóre - na youtube.com). Ciekawe czy jest odcinek z "jest napisane"... ;)

Mam nadzieję, że wypoczywacie bezpiecznie.

Pozdrawiam.

Wakacje. Hurra!!!

2009-06-24T11:59:00.004+02:00

Ostatni wpis w roku szkolnym 2008/2009 powinien się pojawić 18 czerwca wieczorem, ale myślę, że kulkudniowe opóźnienie nie sprawiło, że płakaliście za aktualizacjami na tymże blogu ;).

Nasze polonistyczno-kulturowo-filmowo-analityczne zmagania zostały sfinalizowane Slumdogiem, Terminatorem oraz propagqandą PRLu. Mam nadzieję, że pierwszy z filmów zapamiętacie najepiej. Po pierwsze dlatego, że był najpelszy, po drugie - niejednoznaczny. Przypominam odpowiedź - It was written.

Raz jeszcze życzę Wam owocnego wypoczynku i szczęśliwych powrotów. Mam nadzieję, że będziecie tu zaglądać od czasu do czasu. Ja w każdym razie - tak.

Romeo i Julia - tematy wypracowań (także dodatkowych)

2009-05-24T11:45:00.003+02:00

Ponieważ omawianie tej lektury idzie nam jak przysłowiowa krew z nosa, zakończymy naszą przygodę z Romeem i Julią już we wtorek i to w sposób dość niekonwencjonalny, czyli zrobimy przegląd piosenek o miłości. Test - 4 czerwca. We wtorek podam wymagania.

Wypracowania obowiązkowe:

1. Charakterystyka Romea lub Julii,

2. Opowiadanie o miłości.

Wypracowania (i nie tylko wypracowania) związane z lekturą na dodatkowe punkty:

1. List Romea do Julii bądź Julii do Romea,

2. Plakat lub album prezentujący stroje epoki elżbietańskiej (zdjęcia np. kostiumów z filmu Zakochany Szekspir/rysunki własne/obrazy + opis - podpisanie elementów stroju, napisanie z jakich najczęściej materiałów szyto, czym ozdabiano etc.),

3. Kartka z pamiętnika ojca Laurentego,

4. List Romea do swego ojca (jest o nim mowa w dramacie, ale nie poznajemy jego tekstu) lub ojca Laurentego do Romea.

5. Słuchowisko lub film Romeo i Julia (na podstawie wybranego fragmentu). Mile widziane parodie ;).

Wypracowania niezwiązane z lekturą (również na dodatkowe punkty):

1. Pewnego wieczoru zasypiasz jako człowiek, a budzisz się w ciele olbrzymiego chrząszcza. Napisz o tym opowiadanie. Nie zapomnij opisać reakcji swoich i swojej rodziny,

2. Miejsce, w którym chciałbym/chciałabym spędzić resztę życia - opis.

3. Twoi rodzice postanowili nagle wyprowadzić się na prawdziwą prowincję. Małe miasto, jedno gimanzjum, jedno główne skrzyżowanie, wszyscy wszystkich znają. Opowiedz o swoim pierwszych dniach w miasteczku.

To tyle. Na razie wyczerpały mi się pomysły. Jeśli będzie jeszcze zapotrzebowanie na wypracowania, porozmawiamy o tym we wtorek.

Lekcje Polskiego

[I G] Średniowiecze w I G - część 1. Karta pracy

Moda średniowieczna - linki, które mogą się przydać

[I G] Wypracowanie klasowe

[II G] Tematy prac dodatkowych

[II G] Tematy długoterminowych prac domowych - wypracowania i słuchowisko/inscenizacja

[I G] Nie bójmy się "Krzyżaków"!

[II G] Ballada? Nie, Balladyna!

[II g] "Dziadów" część II - przypominam o wypracowaniu

[I G] O czym Mistrz Polikarp rozmawiał ze Śmiercią?

Projekt gimnazjalny [I G] [II G]

Sprawdziany, sprawdziany... [IG] [IIG]

[II G] Tekst + muzyka + obraz + historia, czyli...

Rok szkolny 2011/2012

Jutro...

Lekcje filmego?

Jutro egzamin! Co robić w trakcie?

Opowiadanie z dialogiem - trudne zadanie

Co każdy gimnazjalista wiedzieć i umieć powinien, czyli...

Pożegnanie z Małym Księciem

Mowa zależna i niezależna oraz fonetyka - co powinniście pamiętać po lekcjach

Tajemniczy przegłos polski

Kim był Gall Anonim?

Przypominajka

Smaczki z charakterystyk Antygony - ku przestrodze

Specjalnie dla moich, uczących się do egzaminu, uczniów :)

Ogólnopolski Konkurs Edukacyjny "Reporter"

"Rehabilitacja" Wisławy Szymborskiej, czyli wiersz z arkusza egzaminu próbnego

Czy Antygona była szalona?

Treny - raz jeszcze, tym razem współcześnie

Zagadka literacka, słowa kluczowe oraz wymagania na sprawdzian

Jan Kochanowski, poeta z Czarnolasu

Motyw snu - od mitologii greckiej do "Opowieści z Narnii"

Lekcje Polskiego

Sprawdzian ze słowotwórstwa - model punktowania

Nie taki film straszny, jak uczniowie go malują

Motyw Arkadii w muzyce oraz w "Sklepach cynamonowych" Brunona Shulza

Centrum, miejsce bezpieczne, Arkadia, czyli...

Słowo-twór-stwo

Dzień Edukacji Narodowej

Jak napisać artykuł? Jeszcze nie wiemy, ale się dowiemy...

Najbliższe prace domowe oraz katalog zadań dodatkowych

"Ziarno prawdy" Andrzeja Sapkowskiego, czyli literatura w literaturze

Uwaga - lektura!

Literatura i historia - niebezpieczne związki?

Sztuka w służbie polityki

Kultura, arcydzieło, kicz, kamp

Lista lektur na nasz ostatni wspólny rok szkolny

Obrazy pozostawiane w głowach - Grundwald 600 lat później

Twórczość poetycka...

Namuzowywanie

MuzoNatchniuzo tak cikońcówkowujęz niepisaniowościnatreść mi ości i uzo

Czesław Śpiewa

Opowieści insiprowane obrazami

"Reduta Ordona" na bis

Niezły motyw z tą miłością

W gąszczu inspiracji - "Dziewczyna z perłą"

Syzfowe prace - pytania i zagadnienia

Kilka słów o... reportażu

Dwie lekcje polskiego - Żeromski i Gombrowicz

Wyznaczanie czasu akcji w powieści

"Syzyfowe prace" dla średnio zaawansowanych

Kilka słów o "Alicji..."

Tekst dla suflera

W krzywym zwierciadle satyry

Ignacy Krasicki - to jeszcze nie koniec, to dopiero początek

Przypominajka

"Niemcy" Leona Kruczkowskiego - wcale nie takie krótkie podsumowanie

Lektury szkolne - wiecznie żywe

"Balladyna" w Bytomskim Centrum Kultury

Wiosna idzie, szkoła wraca

Missa Pagana Edwarda Stachury - kilka słów podsumowania

Msza Pogańska Edwarda Stachury

Aby przypomnieć, że cały czas działamy :)

Charakteryzowanie postaci literackiej

Język ezopowy w powieści "Opium w rosole" Małgorzaty Musierowicz

Zmagania z "Opium w rosole"

Literatura w życiu, życie w literaturze - "Latarnik" H. Sienkiewicza

Aluzja literacka i lektury na najbliższy czas

"Opium w rosole" Małgorzaty Musierowicz

Muzo
Natchniuzo

tak
ci
końcówkowuję
z niepisaniowości

natreść
mi
ości
i
uzo